YouTube ਤੋਂ Instagram ਤੱਕ... ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ਲੀਲ ਕੰਟੈਂਟ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲੋ ਇਹ 5 ਸੈਟਿੰਗਾਂ
ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ੋਨ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਕਿਸੇ ਗਲਤ ਕੰਟੈਂਟ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉਣ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਕ 73% ਭਾਰਤੀ AI (ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 65% ਨੌਜਵਾਨ (Gen-Z) ਹਨ। AI ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਡੀਪਫੇਕ ਵਰਗੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਧ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਐਕਸਪਰਟਸ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਟਿਪਸ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:
Posted By Sunita
Publish Date: Sun, 18 Jan 2026 09:03 AM (IST)
Updated Date: Sun, 18 Jan 2026 09:05 AM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ੋਨ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਕਿਸੇ ਗਲਤ ਕੰਟੈਂਟ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉਣ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਕ 73% ਭਾਰਤੀ AI (ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 65% ਨੌਜਵਾਨ (Gen-Z) ਹਨ। AI ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਡੀਪਫੇਕ ਵਰਗੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਧ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਐਕਸਪਰਟਸ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਟਿਪਸ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:
ਫ਼ੋਨ ਮਾਨੀਟਰਿੰਗ ਐਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ
ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਡਿਜੀਟਲ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਲਈ Watcher ਵਰਗੀਆਂ ਐਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਫ਼ੋਨ ਦੇ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਈਵ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਐਪ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਵਰਤੀ ਗਈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਫ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਇਹ 5 ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਤੁਰੰਤ ਆਨ ਕਰੋ:
1. ChatGPT: ਫੈਮਲੀ ਅਕਾਊਂਟ ਰਾਹੀਂ ਕੰਟਰੋਲ ਮਾਪੇ ਫੈਮਲੀ ਅਕਾਊਂਟ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ChatGPT ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: ChatGPT ਦੀਆਂ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਓ > Parental Controls ਚੁਣੋ > ਬੱਚੇ ਦੀ ਈਮੇਲ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਅਕਾਊਂਟ ਤੋਂ ਰਿਕੁਐਸਟ ਅਪਰੂਵ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਚੈਟ ਨੂੰ ਲਿਮਿਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
2. Google Gemini: Family Link ਰਾਹੀਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਗੂਗਲ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੈਮਲੀ ਲਿੰਕ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: Play Store ਤੋਂ Family Link ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਜੀਮੇਲ ਅਕਾਊਂਟ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਲਿੰਕ ਕਰੋ। 'ਕੰਟਰੋਲ' ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ 'ਐਪਸ' ਚੁਣੋ ਅਤੇ Gemini ਦੇ ਐਕਸੈਸ ਨੂੰ ਲਿਮਿਟ ਕਰੋ।
3. YouTube: ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੈਟਿੰਗ ਬੱਚੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕੰਟਰੋਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: YouTube ਓਪਨ ਕਰੋ > ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਫੋਟੋ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ > ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ Family Center 'ਤੇ ਜਾਓ। ਇੱਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਅਕਾਊਂਟ ਜੋੜੋ। 12 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਰਚ ਅਤੇ ਰਿਕਮੈਂਡੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰੋ।
4. Instagram ਜਾਂ Meta AI: ਸੁਪਰਵਿਜ਼ਨ ਮੋਡ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹੁਣ AI ਕੈਰੇਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਮੇਨੂ ਵਿੱਚ ਜਾਓ > Supervision for Teens ਚੁਣੋ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਰਿਕੁਐਸਟ ਅਪਰੂਵ ਕਰਵਾਓ। ਤੁਸੀਂ ਖ਼ਾਸ ਕੀਵਰਡ ਬਲੌਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਟਾਈਮ ਲਿਮਿਟ ਸੈੱਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
5. AI ਬੇਸਡ ਫਿਲਟਰ ਐਪਸ: ਸੈਂਸਟਿਵ ਕੰਟੈਂਟ ਬਲੌਕ ਕਰੋ ਜੇਕਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਐਪਸ ਮਦਦਗਾਰ ਹਨ:
Net Nanny: ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਫਿਲਟਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Canopy: ਫੋਟੋਆਂ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟ ਵਿੱਚੋਂ ਗਲਤ ਕੰਟੈਂਟ ਹਟਾਉਣ ਲਈ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Qustodio: ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਿੰਗ ਹਿਸਟਰੀ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।