ਕੌਣ ਸੀ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਅਪਸਰਾ ਰੰਭਾ? ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੇ ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਬਣੀ ਰਹੀ ਪੱਥਰ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਤਿਥੀ ਨੂੰ 'ਰੰਭਾ ਤ੍ਰਿਤੀਆ' ਜਾਂ 'ਰੰਭਾ ਤੀਜ' ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਇਹ ਵਰਤ 17 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਵਰਤ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਸੌਭਾਗ ਤੇ ਸੁਖੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਸ ਵਰਤ ਦਾ ਨਾਮ ਜਿਸ 'ਰੰਭਾ' 'ਤੇ ਪਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ।

ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਸੀ ਰੰਭਾ

ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾਵਾਂ (ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ, ਸਰਗ 64) ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ 14 ਅਨਮੋਲ ਰਤਨ ਨਿਕਲੇ ਸਨ। ਰੰਭਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਤਨਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਸੀ। ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਲਾ (ਨਾਚ) ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਆਭਾ ਇੰਨੀ ਦੈਵੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਪਸਰਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ।

ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਪੱਥਰ ਬਣਨ ਦਾ ਸਰਾਪ

ਰੰਭਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹੀ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸ ਲਈ ਸੰਕਟ ਬਣ ਗਈ। ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੰਦਰਦੇਵ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੀ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਰੰਭਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਰੰਭਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਉੱਠੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੰਭਾ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਿਥਵੀ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸ਼ਿਲਾ (ਮੂਰਤੀ) ਬਣ ਕੇ ਰਹੇਂਗੀ।"

ਰੰਭਾ ਦੇ ਖ਼ਿਮਾ ਮੰਗਣ 'ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਮਨ ਪਿਘਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸਿਆ। ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਵੇਤਮੁਨੀ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰਮ ਤਪੱਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਰੰਭਾ ਨੂੰ ਇਸ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ।

ਰਾਵਣ ਤੇ ਰੰਭਾ ਦਾ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਸਰਾਪ

ਰੰਭਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਰਾ ਲੰਕਾਪਤੀ ਰਾਵਣ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰੰਭਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਲਕੁਬੇਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਨਾਤੇ ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੀ ਨੂੰਹ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਪਰ, ਰਾਵਣ ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ 'ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੰਭਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ 'ਜੇਕਰ ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸ ਨੂੰ ਸਪਰਸ਼ (ਹੱਥ ਲਾਵੇਗਾ) ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸੇ ਪਲ ਭਸਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।'

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹੀ ਉਹ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਡਰੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਦਾ ਹਰਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ।

ਸੌਭਾਗ ਲਈ ਰੰਭਾ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਦਾ ਵਰਤ

ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ੁਦ ਰੰਭਾ ਨੇ ਵੀ ਸੌਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਇਹ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। 17 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੁਆਰੀਆਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ: ਮਨਚਾਹਿਆ ਵਰ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤਾਂ: ਇਸ ਦਿਨ ਸੋਲ਼ਾ ਸਿੰਗਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੂੜੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਹਾਗ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।

ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਲਾਭ/ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਬਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਇੱਥੇ ਇਸ ਲੇਖ ਫੀਚਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ/ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ/ਪੰਚਾਂਗ/ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ/ਮਾਨਤਾਵਾਂ/ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।