Udaya Tithi : ਉਦੈ ਤਿਥੀ 'ਤੇ ਕੁਝ ਵਰਤ-ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ 'ਚ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਹਿੰਦੂ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬ੍ਰਹਮ ਮਹੂਰਤ 'ਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਦੈ ਤਿਥੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਚੰਦਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁੰਨਿਆ ਤੋਂ ਮੱਸਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪੁੰਨਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਤਿਉਹਾਰ ਉਦੈ ਤਿਥੀ 'ਤੇ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਾਸ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।
ਉਦਯਾ ਤिਥੀ ਉਹ ਤਿਥੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਤਿਥੀ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਰ 'ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਉਦੈ ਤਿਥੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਤਿਥੀ ਦੁਪਹਿਰ ਜਾਂ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਜਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਉਦੈ ਤिਥੀ 'ਤੇ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰਬ ਜਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮਨਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਕਿਉਂਕਿ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਤਿਥੀ ਸੂਰਜ ਉੱਗਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਤਿਥੀ ਉਸ ਦਿਨ ਜਲਦੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਵਰਤ ਜਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦੈ ਤਿਥੀ 'ਤੇ ਕੁਝ ਵਰਤ-ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ 'ਚ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਹਿੰਦੂ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬ੍ਰਹਮ ਮਹੂਰਤ 'ਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਦੈ ਤਿਥੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਉਦੈ ਸਮੇਂ ਵਾਤਾਵਰਨ 'ਚ ਇਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਵੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਦੈ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ 'ਚ ਰੱਖ ਕੇ ਵਰਤ ਜਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਭ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉਦੈ ਤਿਥੀ 'ਤੇ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਰਤ-ਤਿਉਹਾਰ - ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ, ਰਾਮਨੌਮੀ, ਹਨੂੰਮਾਨ ਜੈਅੰਤੀ, ਰੱਖੜੀ, ਭਾਈ ਦੂਜ, ਗੋਵਰਧਨ ਪੂਜਾ, ਪਿੱਤਰ ਪੱਖ ਤੇ ਛਠ ਪੂਜਾ ਆਦਿ।
ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਰਤ-ਤਿਉਹਾਰ - ਦੀਵਾਲੀ, ਦੁਸਹਿਰਾ, ਨਰਕ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ, ਨਰਾਤੇ, ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ, ਹੋਲੀ, ਜਨਮਾਸ਼ਟਮੀ ਤੇ ਲੋਹੜੀ ਆਦਿ।
ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਲਾਭ/ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਬਿਆਨ ਸਿਰਫ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ/ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ/ਪੰਚਾਂਗ/ਉਪਦੇਸ਼/ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ/ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ/ਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵੇ ਵਜੋਂ ਨਾ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ।