ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੰਡਲੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦੈ। ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਖੁਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਬਸਤਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਹੈ।

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦਾ ਅਰਥ ਅਨੰਤ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅੰਤ। ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਸਵੈਭੂ' ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਭਾਵ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਬਲਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਕਿੱਥੇ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜਾਣੋ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ
ਲਿੰਗ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਵਉੱਚਤਾ (ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਅਨੰਤ 'ਜੋਤੀਲਿੰਗ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਜੋਤੀਲਿੰਗ ਦਾ ਆਦਿ (ਸ਼ੁਰੂਆਤ) ਅਤੇ ਅੰਤ ਲੱਭ ਲਵੇਗਾ, ਉਹੀ ਸਰਵਉੱਚ ਕਹਾਏਗਾ।
ਬ੍ਰਹਮਾ ਭਗਵਾਨ ਹੰਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਜੋਤਿਰਲਿੰਗ ਦੇ ਸਿਖਰ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਵਧ ਗਏ ਪਰ ਕਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਲਿੰਗ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੇ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਸ ਜੋਤਿਰਲਿੰਗ ਦਾ ਅੰਤ ਜਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲੱਭਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ ਜੋਤਿਰਲਿੰਗ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਓਮ ਦੀ ਧੁਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
ਜਾਣੋ ਕਿੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ
ਦੇਵਭੂਮੀ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਇਹ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵੈਮ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਮਹਾਮੁੰਡੇਸ਼ਵਰ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੰਡਲੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦੈ। ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਖੁਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਬਸਤਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਹੈ।
ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ, ਲਾਭ, ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ, ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ, ਪੰਚਨਾਮਿਆਂ, ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵੇ ਵਜੋਂ ਨਾ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ।