ਅਨਾਮਿਕਾ ਜਾਂ ਅੰਗੂਠਾ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਗਲਤ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋ ਤਿਲਕ? ਅੱਜ ਹੀ ਸੁਧਾਰ ਲਓ ਆਪਣੀ ਇਹ ਆਦਤ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ 'ਚ ਤਿਲਕ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਕਿਸ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ 'ਚ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਤਿਲਕ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ।

ਕਿਸ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਕਿਸ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਕਰੀਏ?

ਤਰਜਨੀ (Index Finger): ਇਸ ਉਂਗਲ ਦਾ ਸਬੰਧ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਤਰਜਨੀ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਪਿੱਤਰਾਂ (ਮ੍ਰਿਤਕ ਪੂਰਵਜਾਂ) ਨੂੰ ਭਾਵ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਲਈ ਮੋਕਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮੱਧਮਾ (Middle Finger): ਇਹ ਉਂਗਲ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਮੱਧਮਾ ਉਂਗਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਨਾਮਿਕਾ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੁਦ ਨੂੰ ਮੱਧਮਾ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਤਿਲਕ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਨਾਮਿਕਾ (Ring Finger): ਇਹ ਉਂਗਲ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸੇ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਤਿਲਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਅਨਾਮਿਕਾ ਉਂਗਲ ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅੰਗੂਠਾ: ਅੰਗੂਠੇ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸ਼ੁੱਕਰ ਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੱਸ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦੇ ਕਾਰਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਹੈ। ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਅਤਿਥੀ (ਮਹਿਮਾਨ) ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਲਈ ਵੀ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਤਿਲਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਨਿਸ਼ਠਾ (Little Finger): ਕਨਿਸ਼ਠਾ ਯਾਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਦਾ ਸਬੰਧ ਬੁੱਧ ਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਤਿਲਕ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ

• ਤਿਲਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤੇ ਤਿਲਕ ਲਗਾਉਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
• ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ ਤਿਲਕ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਈਸ਼ਟ ਦੇਵ ਜਾਂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ/ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਲਗਾਓ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਖੁਦ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਲਗਾਓ।
• ਤਿਲਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਹੀ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
• ਤਿਲਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 'ਆਗਿਆ ਚੱਕਰ' 'ਤੇ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
• ਤਿਲਕ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਚੰਦਨ, ਕੁਮਕੁਮ, ਸਿੰਦੂਰ ਜਾਂ ਭਸਮ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।

ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਲਾਭ/ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਬਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਇੱਥੇ ਇਸ ਲੇਖ ਫੀਚਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ/ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ/ਪੰਚਾਂਗ/ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ/ਮਾਨਤਾਵਾਂ/ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।