ਮਹਾਭਾਰਤ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ 'ਚ ਦਰੋਣਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਚੱਕਰਵਿਊਹ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਅਰਜੁਨ ਪੁੱਤਰ ਅਭਿਮਨਿਊ ਇਸ ਨੂੰ ਭੇਦਣ ਲਈ ਉਸ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਚੱਕਰਵਯੂਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਨ, ਦ੍ਰੋਣ, ਦੁਰਯੋਧਨ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ, ਕ੍ਰਿਪਾਚਾਰੀਆ, ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਸਾਰੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਵੀਰਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ।

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਜੈਦ੍ਰਥ ਸਿੰਧੂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਭੈਣ ਦੁਸ਼ਾਲਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੈਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸਦਾ ਵਧ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡੇਗੇਗਾ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ 'ਚ ਚਕਨਾਚੂਰ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖੇਗਾ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਆ ਚਲੋ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ ਮਹਾਭਾਰਤ ਗ੍ਰੰਥ 'ਚ ਵਰਣਿਤ ਜੈਦ੍ਰਥ ਵਧ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ।
ਮਹਾਭਾਰਤ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ 'ਚ ਦਰੋਣਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਚੱਕਰਵਿਊਹ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਅਰਜੁਨ ਪੁੱਤਰ ਅਭਿਮਨਿਊ ਇਸ ਨੂੰ ਭੇਦਣ ਲਈ ਉਸ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਚੱਕਰਵਯੂਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਨ, ਦ੍ਰੋਣ, ਦੁਰਯੋਧਨ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ, ਕ੍ਰਿਪਾਚਾਰੀਆ, ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਸਾਰੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਵੀਰਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ।
ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੂੰ ਚੱਕਰਵਿਊ 'ਚ ਫਸਾਉਣ 'ਚ ਮੁੱਖ ਹੱਥ ਜੈਦ੍ਰਥ ਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਅਰਜੁਨ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪਾਗਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਣ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੈਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਮਾਰਨ 'ਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਉਹ ਆਤਮਦਾਹ ਕਰ ਲਵੇਗਾ।
ਭੈਭੀਤ ਜੈਦ੍ਰਥ ਨੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪ੍ਰਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਜੈਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਮਿੱਤਰ! ਮੈਂ, ਪੂਰੀ ਕੌਰਵ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ। ਅਰਜੁਨ ਕੱਲ੍ਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਨੂੰ ਆਤਮਦਾਹ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।" ਇਸ ਡਰੋਂ ਕਿ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੈਦ੍ਰਥ ਲੁਕ ਗਿਆ - ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਚਾਲ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੌਰਵ ਫੌਜ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਚਾਲ ਚੱਲੀ। ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਬੱਦਲਾਂ 'ਚ ਲੁਕਾ ਦਿੱਤਾ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਜੈਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਸਾਰਜ ਡੱਬਣ ਦਾ ਭਰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤੇ ਉਸਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਉਸੇ ਪਲ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਮੁੜ ਦਿਸਣ ਲੱਗਾ।
ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਇਕ ਤੀਰ ਛੱਡਿਆ ਜਿਸਨੇ ਜੈਦ੍ਰਥ ਦਾ ਸਿਰ ਉਸਦੇ ਧੜ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਰ ਸਿੱਧਾ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਵ੍ਰਿਧਕਸ਼ਤਰ ਦੀ ਗੋਦੀ 'ਚ ਜਾ ਡਿੱਗਾ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਪੱਸਿਆ 'ਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਜੈਦ੍ਰਥ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ, ਸਿਰ ਉਸਦੀ ਗੋਦੀ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਬ੍ਰਹਮ ਵਰਦਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸਿਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਵ੍ਰਿਧਕਸ਼ਤਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ 'ਚ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।