ਬਾਇਓ ਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦੀ ਮਾਰ ਨੂੰ ਟੱਕਰ, ਕਿਲਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਪਣੇ ਤੇ 18 ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਰਿਹੈ ਗੈਸ

ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ, ਬਟਾਲਾ : ਈਰਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਰਸੋਈ ’ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੋਕ ਗੈਸ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਦਫਤਰਾਂ ਤੇ ਗੁਦਾਮਾ ਅੱਗੇ ਲੰਬੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਲਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜੱਦੋਜਾਹਿਦ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੈਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਗੈਸ ਦੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੋਕ ਗੈਸ ਸਲੰਡਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ।

ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਗੈਸ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ ਉੱਥੇ ਬਾਇਓਗੈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਟਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀ ਅਣਉਪਲਬਧਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਬਟਾਲਾ ਦੇ ਕਿਲਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਤਸਵੀਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ ਜੋ ਕਿ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਵੀ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਘਰ ਚ ਬਾਇਓ ਗੈਸ ਦਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜੋੜਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੈਸ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਗੋਬਰ ਤੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਗੋਬਰ ਤੋਂ ਭਰਪੂਰ ਗੈਸ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਉਹ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਲੋਕ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਘਾਟਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਲਣ ਦੇ ਖਰਚੇ ਲਗਭਗ ਜ਼ੀਰੋ ਹਨ।

ਕਿਲਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਿਸਾਨ ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਲਗਭਗ 200 ਮੱਝਾਂ-ਗਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮ ਦਾ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਇਓਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਬਾਇਓਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰ 16 ਕੁਆਰਟਰਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੋਬਰ ਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਤੋਂ ਸਾਰੇ 16 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਇਓਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਗੈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਲਗਭਗ 25 ਤੋਂ 30 ਗੈਸ ਸਟੋਵ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਗੋਬਰ ਦੀ ਇੱਕ ਟਰਾਲੀ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਗੈਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਾਇਓਗੈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਗੋਬਰ ਨੂੰ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਦ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

--

ਗੋਬਰ ਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਰਾਹੀਂ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ

ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੈਸ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਗੋਬਰ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਸ ਐਨਾਇਰੋਬਿਕ ਪਾਚਨ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਤਾਜ਼ੇ ਗੋਬਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਮੋਟੀ ਸਲਰੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਸਲਰੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਬਾਇਓਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਜਾਂ ਡਾਇਜੈਸਟਰ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਏਅਰਟਾਈਟ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਡੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਕਾਰਨ, ਮੀਥੇਨੋਜੈਨਿਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਟੈਂਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਧਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੋਬਰ ਨੂੰ ਸਾੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ, ਮੀਥੇਨ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਵਰਗੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਗੈਸ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 15 ਤੋਂ 20 ਦਿਨ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੋਬਰ ਦੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਸਲਰੀ ਖੇਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਹੈ।