ਖੋਜ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ : ਡਾ. ਗੋਸਲ

- ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਹੋਈ 28ਵੀਂ ਖੋਜ ਅਤੇ 27ਵੀਂ ਵਿਸਥਾਰ ਕੌਂਸਲ ਮੀਟਿੰਗ

---

ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢੁੱਡੀਕੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਲੁਧਿਆਣਾ

ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਡਾ. ਖੇਮ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਕਿਸਾਨ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਪੀਏਯੂ) ਵਿਖੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ.ਸਤਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗੋਸਲ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ 28ਵੀਂ ਖੋਜ ਅਤੇ 27ਵੀਂ ਵਿਸਥਾਰ ਕੌਂਸਲ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ। ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ. ਗੋਸਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ-ਪਰਿਆਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਫਸਲ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਪਾਣੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ, ਜਲਵਾਯੂ-ਸਮਾਰਟ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੋਂ ਟਿਕਾਊ ਹਨ।

ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨਵੰਬਰ 2025 ਤੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ-ਲਚਕੀਲਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਫਸਲ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਬਾਗਬਾਨੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜੰਗਲਾਤ, ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਚੱਲ ਰਹੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਵਾਰ, ਬਾਜਰਾ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਜਵਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਚਰਚਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਰੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ, ਸੀਮਾਂਤ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਅਤੇ ਬਦਲਦੀਆਂ ਮੌਸਮੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਨੁਕੂਲਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਝੋਨੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ-ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਛਿੜਕਾਅ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਰਤ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਇਨਪੁਟ-ਵਰਤੋਂ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਨਦੀਨਾਂ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਪੋਲਟਰੀ ਖਾਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਟ੍ਰਾਈਕੋਗ੍ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਈਕੋਡਰਮਾ ਵਰਗੇ ਬਾਇਓ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਏਜੰਟ, ਅਤੇ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਸੂਖਮ-ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਖੋਜ ਖੋਜਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਥਿਰਤਾ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ 'ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਐਵੋਕਾਡੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ, ਇਫਕੋ ਨੈਨੋ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨ, ਫਲਾਂ ਦੀ ਮੱਖੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਸੂਖਮ ਜਲਵਾਯੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਬਾਇਓਗੈਸ ਸਲਰੀ ਵਰਤੋਂ, ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜੰਗਲਾਤ-ਅਧਾਰਤ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਖੇਤੀ ਲਾਭਕਾਰੀਤਾ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਅਤੇ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਏਆਈ-ਅਧਾਰਤ ਟਰੈਕਟਰ ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਨਦੀਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਆਪਟੀਕਲ ਸੈਂਸਰ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੀ ਬ੍ਰੀਕੇਟਿੰਗ, ਅਤੇ ਬਾਇਓਗੈਸ ਅਤੇ ਬਾਇਓਐਨਰਜੀ ਦੇ ਖੇਤ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਭਰ ਰਹੀਆਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ-ਅਧਾਰਤ ਖੋਜ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।

---

ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਪੀਏਯੂ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਕੀਤੀ ਸ਼ਲਾਘਾ

ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚੱਗਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਿਸਾਨ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ-ਲਚਕੀਲੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪੀਏਯੂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਕਿਸਾਨ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੂਰੀ, ਸੰਗਰੂਰ ਤੋਂ ਸਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਾਏ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪੀਏਯੂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਫਸਲ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪੀਏਯੂ ਦੇ ਡੀਨ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰਾਂ (ਕੇਵੀਕੇ), ਫਾਰਮ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰਾਂ (ਐਫਏਐਸਸੀ) ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਬਕਾ ਸੀਨੀਅਰ ਮਿੱਟੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਇੰਦਰ ਮੋਹਨ ਚੱਢਾ, ਬਾਗਬਾਨੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡਾ. ਗੁਰਕੰਵਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਸਥਾਰ ਮਾਹਿਰ ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ।