ਤੈਅ ਤੋਂ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਪੱਛੜ ਸਕਦੈ ਬਾਇਓ ਮਾਈਨਿੰਗ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ

20 ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ ਇਕ ਲੱਖ ਟਨ ਕੂੜੇ ਦਾ ਹੋ ਸਕਿਆ ਨਿਬੇੜਾ

32 ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ 7 ਲੱਖ ਟਨ ਕੂੜਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸੀ

ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ, ਜਲੰਧਰ

ਵਰਿਆਣਾ ਡੰਪ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ 32 ਕਰੋੜ ਦਾ ਬਾਇਓ-ਮਾਈਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 20 ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਰਫਤਾਰ ਫੜਨ ’ਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤਹਿਤ, 32 ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ 700,000 ਟਨ ਕੂੜਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਿਰਫ 100,000 ਟਨ ਹੀ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਕਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਪ੍ਰੈਲ 2027 ਤਕ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਜਿਸ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ’ਚ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਨਿਪਟਾ ਸਕੇਗਾ। ਠੇਕਾ ਕੰਪਨੀ ਸਿਰਫ ਲਗਭਗ 100,000 ਟਨ ਕੂੜਾ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਸਕੀ ਹੈ। ਬਾਇਓ-ਮਾਈਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਢਿੱਲੀ ਰਫਤਾਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਵੱਛਤਾ ਸਰਵੇਖਣ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਲੰਧਰ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਕਾਰਨ ਕਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਠੇਕਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਢਿੱਲੀ ਰਫਤਾਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਠੇਕਾ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਇਕ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਕੂੜੇ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਧੂ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

---

ਠੇਕਾ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮ

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇੰਚਾਰਜ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੁਪਰਡੈਂਟਿੰਗ ਇੰਜੀਨੀਅਰ (ਐੱਸਈ) ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਲਾਉਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਉਪਕਰਨ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨਗੇ। ਐੱਸਈ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਕੰਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕੇ।

---

ਢਿੱਲੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਪੈ ਰਿਹੈ ਗਲਤ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਠੇਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਾਇਓ-ਮਾਈਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ’ਚ ਪਛੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨਹੀਂ ਲਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਿਗਮ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਢਿੱਲੀ ਰਫਤਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਨਿਗਮ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਡੰਪ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਕੂੜਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਭਗ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਬਚੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਕੰਮ ’ਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਘਨ ਪਿਆ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਵਰਿਆਨਾ ਡੰਪ ਸਾਈਟ ’ਤੇ ਲਗਭਗ 1.8 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਡੰਪ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤਾਜ਼ੇ ਕੂੜੇ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਾਤਾਰ ਆਉਣਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਸਿਰਫ ਪੁਰਾਣੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਕੂੜੇ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ੇ ਗਿੱਲੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ’ਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਇਕ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ’ਚ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਨੇ 1.1 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਕੂੜੇ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ 42 ਕਰੋੜ ਦਾ ਇਕ ਨਵਾਂ ਟੈਂਡਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

---

ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧਦੀਆਂ

ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਵਰਿਆਨਾ ਡੰਪ 'ਤੇ ਕੰਮਕਾਜ ਵੀ ਅਕਸਰ ਵਿਘਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਧੂੰਏਂ ਕਾਰਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋਈ। ਜਨਤਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਗ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਗ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੋਮਵਾਰ ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਡੰਪ 'ਤੇ ਦੇਖੀ ਗਈ ਤੇ ਬਾਅਦ ’ਚ ਦੇਰ ਰਾਤ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ’ਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਛੇ ਫਾਇਰ ਟੈਂਡਰ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਰਾਤ ਭਰ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਥਿਤੀ ਹੁਣ ਕਾਬੂ ਹੇਠ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਨਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਡੰਪ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਕੂੜੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਢੇਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੈਸਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

---

ਸੈਨੇਟਰੀ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਲਾਈ : ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀ

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਡਾ. ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਡੰਪ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਇਕ ਸੈਨੇਟਰੀ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਲਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਤਾਂ ਜੋ ਅੱਗ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਭੜਕਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।