ਮੁਫ਼ਤ ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਸਬਸਿਡੀ ਨੂੰ ਤਰਕਸੰਗਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕੇਗੀ ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਖੇਤੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸੇ ਟਿਪਸ

ਇੰਦਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਮੁਫਤ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਰਕਸੰਗਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ’ਚ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਇਨ ਰੂਰਲ ਐਂਡ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ (ਕ੍ਰਿਡ) ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ‘ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ’ਚ ਉੱਚ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਖੇਤੀ ਲਈ ਵੱਖਰੇਪਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ’ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਹੋਏ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿਚ ਖੇਤੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ।

ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿਚ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਸਲੀ ਵੱਖਰੇਪਣ ਅੱਜ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ 71 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਬਫਰ ਸਟਾਕ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦਾਲਾਂ, ਤਿਲਹਨ ਆਦਿ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਖਰਚਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਨੀਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਡਾ. ਰਮੇਸ਼ ਚੰਦ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਬੀਟੀ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਆਸਾਨੀ ਹੁੰਦੀ। ਪੀਏਯੂ ਦੇ ਪਾਸ ਰਿਸਰਚ ਲਈ ਪੈਸਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਕਦੇ ਕੋਈ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ। ਬਾਗਬਾਨੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਰਫ 2.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਦਸ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਭੁਜ ਦਾ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਥੇ ਵਰਖਾ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਾਪੀ ਏਕੜ ਆਮਦਨ ਦੂਜੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਪੀਏਯੂ ਦੇ ਵੀਸੀ ਡਾ. ਐੱਸਐੱਸ ਗੋਸਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੌਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਮੀਨ ਦੇ ਤੱਤ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿਸਾਨ ਬਦਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੌਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਬਦਲ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੱਕੀ, ਕਪਾਸ, ਦੇਸੀ ਕਪਾਹ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਕਈ ਫਸਲਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾ ਕੇ ਕਿਸਾਨ ਪਾਣੀ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਵੀ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।