ਜੰਗ ਛਿੜੀ ਤਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਈਰਾਨ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇਸ਼? ਸੰਕਟ ਦੀ ਘੜੀ ’ਚ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਤੇ ਰੂਸ ਜਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਆਨ
ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਥਲੱਗ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੂਟਨੀਤਕ, ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਪਰ ਬੀਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹਨ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Fri, 06 Mar 2026 11:32 AM (IST)
Updated Date: Fri, 06 Mar 2026 11:34 AM (IST)
ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼, ਇਸਤਾਂਬੁਲ। ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਥਲੱਗ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੂਟਨੀਤਕ, ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਪਰ ਬੀਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹਨ।
ਚੀਨ ਸਸਤੇ ਤੇਲ ਲਈ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ, ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਈਰਾਨ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ, ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਕੋਲ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ (ਈਰਾਨ ਦੇ) ਆਪਣੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦਾਗੀ ਗਈ ਇੱਕ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੂੰ ਨਾਟੋ ਨੇ ਮਾਰ ਡਿੱਗਾਇਆ
ਤੁਰਕੀਏ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦਾਗੀ ਗਈ ਇੱਕ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੂੰ ਨਾਟੋ ਨੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਤੁਰਕੀਏ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਈਰਾਨ ਸੱਚੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਈਰਾਨ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹਾਂ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਦੇ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਮੂਹ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਫੌਜੀ ਮਦਦ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ—ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਹਮਾਸ—ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਜਦਕਿ ਈਰਾਨ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਯਮਨ ਦੇ ਹੁਤੀ ਵਿਦਰੋਹੀ ਅਤੇ ਇਰਾਕੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।
ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਸਥਿਤ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ EDAM ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀਏ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਦੂਤ ਸਿਨਾਨ ਉਲਗੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਚਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਪੱਛਮ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਲਈ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਚੀਨ, ਰੂਸ, ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਕਹੀ।
ਅਮਰੀਕੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਨੇ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ: ਈਰਾਨੀ ਰਾਜਦੂਤ
ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਕੌਂਸਲ ਜਨਰਲ ਸਈਦ ਰਜ਼ਾ ਮੋਸਯੇਬ ਮੋਤਲਾਘ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਨੌਸੈਨਿਕ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਡੁਬਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਨੇ ਕੋਈ ਪੂਰਵ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ।
ਮੋਤਲਾਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 'ਆਈਰਿਸ ਦੇਨਾ' ਨਾਮਕ ਜਹਾਜ਼ ਨੌਸੈਨਿਕ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ 'ਤੇ ਇਹ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜਹਾਜ਼ ਅਜਿਹੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ। ਉਸ ਕੋਲ ਜੋ ਵੀ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਭਿਆਸ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਕੋਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫੌਜੀ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ।