ਸਾਵਧਾਨ! ਬਿਮਾਰੀ 'ਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਬਣ ਰਿਹੈ 'ਸਾਈਲੈਂਟ ਕਿਲਰ', ਲੀਵਰ ਸਿਕੁੜਨ ਕਾਰਨ ਭਿਵਾਨੀ 'ਚ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਡੋਰ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ
ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਲਤ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਦਮ ਤੋੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਵਾਨੀ ਡੀ-ਐਡਿਕਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ (ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਕੇਂਦਰ) ਵਿੱਚ ਆਏ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸਰਵੇ ਨੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
Publish Date: Fri, 16 Jan 2026 12:59 PM (IST)
Updated Date: Fri, 16 Jan 2026 01:00 PM (IST)

ਭਿਵਾਨੀ: ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਲਤ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਦਮ ਤੋੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਵਾਨੀ ਡੀ-ਐਡਿਕਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ (ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਕੇਂਦਰ) ਵਿੱਚ ਆਏ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸਰਵੇ ਨੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਨਸ਼ਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਲੀਵਰ ਸਿਕੁੜ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਿਵਾਨੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਾਮਲਾ ਵਿੱਚ ਡੇਢ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕਰੀਬ 15 ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੀਲੀਆ, ਟੀਬੀ ਅਤੇ ਟਾਈਫਾਈਡ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਤੀ। ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਏ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਦਬਾਅ ਇੰਨਾ ਵਧਿਆ ਕਿ ਲੀਵਰ ਨੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹੀ ਹਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪਿੰਡ ਪਾਲੂਵਾਸ ਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ-ਡੇਢ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 11 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਜਾਨ ਗਵਾਈ।
ਮਾਹਿਰ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ 'ਸਿਰੋਸਿਸ ਆਫ ਲੀਵਰ' ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ (immunity) ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰਨਾ, ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਉਲਟੀਆਂ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਤੱਕ ਦੀ ਨੌਬਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਰ 70 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਇਕੱਲੇ ਭਿਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 1500 ਮੌਤਾਂ ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਿਵਾਨੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਕਰੀਬ 1500 ਲੋਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਨਸ਼ਾ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਦਮ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡੀ-ਐਡਿਕਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ 3 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੋਇਆ। ਸਿਵਲ ਸਰਜਨ ਡਾ. ਰਘੁਵੀਰ ਸ਼ਾਂਡਿਲਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਲਾਜ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅੱਧ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ: ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੋਂ ਡੋਡਾ ਪੋਸਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਹੈਰੋਇਨ ਭਿਵਾਨੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਨਸ਼ਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਜਕੜ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ NDPS ਐਕਟ ਤਹਿਤ 74 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 152 ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ:
ਡੋਡਾ ਪੋਸਤ: ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੋਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਫੀਮ: ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਰੋਹਤਕ ਅਤੇ ਹਿਸਾਰ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੈਰੋਇਨ (ਚਿੱਟਾ): ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਭਿਵਾਨੀ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੁਲਿਸ ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਿਵਾਨੀ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ ਲਈ ਇੱਕ 'ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਪੁਆਇੰਟ' ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ, ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਰੂਟ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਬੰਧਾਂ (financial links) ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।