ਗਰਮੀ ਮਾਪਣ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਤਰੀਕਾ: IMD ਹੁਣ 'ਹੀਟ ਇੰਡੈਕਸ' ਰਾਹੀਂ ਦੱਸੇਗਾ ਹੁੰਮਸ ਭਰੀ ਗਰਮੀ ਦਾ ਅਸਲ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਵਧਦੀ ਗਰਮੀ ਤੇ ਹੁੰਮਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ (IMD) ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ 'ਐਕਸਪੈਰੀਮੈਂਟਲ ਹੀਟ ਇੰਡੈਕਸ' (Experimental Heat Index) ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਡੈਕਸ ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਮੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਦਰਅਸਲ, IMD ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਇੰਡੈਕਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਸਲ 'ਹੀਟ ਸਟ੍ਰੈੱਸ' (Heat Stress) ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਾਪਣਾ ਹੈ।

ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਨਮੀ ਦਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਧਿਆਨ

ਇਹ ਹੀਟ ਇੰਡੈਕਸ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਨਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ 'ਫੀਲਸ-ਲਾਈਕ ਟੈਂਪਰੇਚਰ' (ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਤਾਪਮਾਨ) ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਨਸਾਨੀ ਬੇਚੈਨੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਚੈਨੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਾਧੂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣ ਬਾਰੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਰੀਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਦਿਖਦੀ ਹੈ ਗਰਮੀ

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਪਮਾਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਅਸਲ ਰੀਡਿੰਗ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਵਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਹਵਾ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ 'ਰਿਲੇਟਿਵ ਹਿਊਮਿਡਿਟੀ' (Relative Humidity - ਸਾਪੇਖਿਕ ਨਮੀ) ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਨੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਹਾਲਾਤ ਕਿੰਨੇ ਗਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 'ਹੀਟਵੇਵ' (ਲੂ) ਨੂੰ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ਜਾਂ ਤੈਅ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਨਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਜੋ ਕਿ ਬੇਚੈਨੀ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

IMD ਦੇ ਫੋਰਕਾਸਟਿੰਗ ਅਫਸਰ ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੀਟ ਇੰਡੈਕਸ, ਜਾਂ ਫੀਲਸ-ਲਾਈਕ ਟੈਂਪਰੇਚਰ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਹੀਟ ਸਟ੍ਰੈੱਸ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਲੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।"