ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਮਗਰੋਂ ਬਦਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਰਣਨੀਤੀ, ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ 'ਡਰੋਨ ਫੋਰਸ' ਕਰੇਗੀ ਪਹਿਲਾ ਵਾਰ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਜਿੱਤ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਰੱਖਿਆ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਖਾਕਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 6 ਤੋਂ 10 ਮਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ 88 ਘੰਟਿਆਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਆਲਮੀ ਜੰਗਾਂ ਤੋਂ ਸਬਕ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਧ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ।

50 ਹਜ਼ਾਰ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਡਰੋਨ ਫੋਰਸ

ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਰੋਨ ਫੋਰਸ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਫੋਰਸ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ 'ਫਸਟ ਰੈਸਪੌਂਡਰ' (ਪਹਿਲਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲੀ) ਵਜੋਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਆਧੁਨਿਕ ਫੋਰਸ ਲਈ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 50,000 ਫੌਜੀ ਕਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 15 ਨਵੇਂ 'ਸੈਂਟਰ ਆਫ ਐਕਸੀਲੈਂਸ' ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਮੂਲੇਟਰ ਅਤੇ ਵਰਚੁਅਲ ਰਿਐਲਿਟੀ ਰਾਹੀਂ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਯੁੱਧ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਏਅਰ ਕਮਾਂਡ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੇ 'ਆਕਾਸ਼ਤੀਰ' ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਮਿਲੇਗਾ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਐਸ.ਐਫ. ਅਤੇ ਆਈ.ਟੀ.ਬੀ.ਪੀ. ਵਰਗੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੋਰਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਫੌਜ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਕੋਰ (Corps) ਵਿੱਚ 8,000 ਡਰੋਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਫੌਜੀ ਕੋਲ ਆਪਣਾ ਨਿੱਜੀ ਡਰੋਨ ਹੋਵੇ।

ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਈਕੋਸਿਸਟਮ

ਇਸ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਉਤਪਾਦਨ ਹੁਣ 1.54 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2015 ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ 15 ਫੀਸਦੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਪੁਰਜ਼ੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਅੱਜ 72 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦਾ ਦਿਲ ਯਾਨੀ 'ਸੀਕਰਸ' ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਯਾਨੀ 'ਇੰਜਣ' ਹੁਣ ਰੂਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ. ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼, ਡੇਟਾ ਪੈਟਰਨਜ਼ ਅਤੇ ਸੋਲਰ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੀ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਸਾਲ ਏ.ਆਈ. (AI), ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵਾਰਫੇਅਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 120 ਨਵੇਂ ਡਿਫੈਂਸ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ 16 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ MSMEs ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ (7.85 ਲੱਖ ਕਰੋੜ) ਦਾ 75% ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖਰਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਰੱਖਿਆ ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ 11 ਤੋਂ 15 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ।

ਮਲਟੀ-ਡੋਮੇਨ ਯੁੱਧ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ

ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਯੁੱਧ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਹਵਾ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ 'ਮਲਟੀ-ਡੋਮੇਨ' ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ (Communication) ਹੁਣ ਇੱਕ ਚੇਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਜਾਲ (Web) ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਅਜਿਹੇ 'ਹਾਰਡਨਡ' ਡਰੋਨਾਂ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਮ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਡਰੋਨ ਬਿਨਾਂ ਜੀ.ਪੀ.ਐਸ. ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋ-ਆਪਟੀਕਲ ਹੋਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਝੁੰਡ (Swarm) ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

88 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ

ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰਤਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ। ਇਸ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 6 ਅਤੇ 7 ਮਈ ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 23 ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪੀ.ਓ.ਕੇ. ਵਿੱਚ 9 ਅੱਤਵਾਦੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਮਲਬੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ 8 ਮਈ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੱਛ ਤੱਕ 1,000 ਡਰੋਨਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਜਿੱਤ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਨੇ 98% ਡਰੋਨਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਲਟਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੀ ਚਾਰ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਡਾਰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ 9 ਮਈ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸੁਖੋਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ 11 ਏਅਰਬੇਸ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਕੇ 10 ਮਈ ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਡੀ.ਜੀ.ਐਮ.ਓ. ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਜੰਗ ਰੋਕਣ ਦੀ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਤੀਜੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਦੇ ਆਪਣੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।