ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਬੋਟ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਾਈਫ ਜੈਕਟ ਪਹਿਨਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਸੈਲਾਨੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਸੈਲਫੀ ਲੈਣ ਲਈ ਜੈਕਟ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਦੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜਾਗਰਣ ਟੀਮ, ਰਾਂਚੀ/ਪਲਾਮੂ/ਕੋਡਰਮਾ/ਰਾਮਗੜ੍ਹ: ਡੈਮਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਲਗਾਤਾਰ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਬਲਪੁਰ ਦੇ ਬਰਗੀ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਕਰੂਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਲੋਕ ਸਬਕ ਲੈਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਬੋਟ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਾਈਫ ਜੈਕਟ ਪਹਿਨਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਸੈਲਾਨੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਸੈਲਫੀ ਲੈਣ ਲਈ ਜੈਕਟ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਦੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਰੀਬ 12 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾੜਾ ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤੀ ਡੁੱਬਣ ਕਾਰਨ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਲਾਈਫ ਜੈਕਟਾਂ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੁਰਵਾ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਡੁੱਬੇ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਜਾਨੀ-ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ।
17 ਜੁਲਾਈ 2022 ਨੂੰ ਪੰਚਖੇਰੋ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤੀ ਪਲਟਣ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ 8 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਕਈ ਸੈਲਾਨੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਜੈਕਟ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੁਰਘਟਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਬੇਕਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ।
ਲਾਈਫ ਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਜਾਂਚ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ
ਡੈਮਾਂ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਲਾਈਫ ਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਕਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਹੜੀ ਜੈਕਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਜੈਕਟਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੈਕਟ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਰਗੀ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਲਾਮੂ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ
ਬਰਗੀ ਡੈਮ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਲਾਮੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਭੀਮ ਬੈਰਾਜ ਡੈਮ, ਕਾਸ਼ੀ ਸੋਤ ਡੈਮ ਅਤੇ ਮੁਰਮਾ ਮਲਯ ਡੈਮ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਬਿਨਾਂ ਲਾਈਫ ਜੈਕਟ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੈਲਾਨੀ ਨੂੰ ਬੋਟਿੰਗ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ। ਬੋਟ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵਾਰੀਆਂ ਨਾ ਬਿਠਾਉਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ।
ਕੋਡਰਮਾ ਵਿੱਚ 8 ਮੌਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਢਿੱਲ, ਨਿਯਮਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਡ ਰਹੀਆਂ ਧੱਜੀਆਂ
ਜਬਲਪੁਰ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਡਰਮਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਿਲੈਯਾ ਅਤੇ ਪੰਚਖੇਰੋ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੌਕਸੀ ਵਧਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। 17 ਜੁਲਾਈ 2022 ਨੂੰ ਪੰਚਖੇਰੋ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤੀ ਪਲਟਣ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ 8 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਲਾਈਫ ਜੈਕਟ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨੀ ਸੀ।
ਅੱਜ ਵੀ ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਈਫ ਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਨਿਰੀਖਣ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪਤਰਾਤੂ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ, ਬਿਨਾਂ ਲਾਈਫ ਜੈਕਟ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ ਐਂਟਰੀ
ਰਾਂਚੀ ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਪਤਰਾਤੂ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਖ਼ਤੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਾਵਿਕ ਸੰਘ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਲਾਈਫ ਜੈਕਟ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੈਲਾਨੀ ਨੂੰ ਬੋਟਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਨਾਵਿਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੋਤਾਖੋਰੀ ਅਤੇ ਲਾਈਫ ਸੇਵਿੰਗ ਤਕਨੀਕਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਟਿਕਟ ਕਾਊਂਟਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੋਟ ਤੱਕ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਲਾਈਫ ਜੈਕਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਡੈਮਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯਮ ਤਾਂ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੈਲਾਨੀ ਖੁਦ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿਖਾਉਣ।