ਉਸਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਲਈ ਉਸਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਿਹਰਸਲ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਸੇ ਜੁਟਾਏ। ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਵੱਲੋਂ ਐਵਰੈਸਟ ਪਰਮਿਟ ਫੀਸ ਵਧਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਲਾਗਤ 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹੀ।

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਮੁਲੁੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਦੇ ਪੋਸਟਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੇ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਨੇੜੇ ਹੀ ਇੱਕ 'ਡ੍ਰੀਮਕੈਚਰ' ਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟਬੋਰਡ ਟੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਦੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਸ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਾਨਿਕਾ ਸ਼ਾਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਐਵਰੈਸਟ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਸੱਚ ਕਰ ਵਿਖਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਿਜ਼ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਐਵਰੈਸਟ 'ਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਚੜ੍ਹੇਗੀ।
ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਨਿਕਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਐਵਰੈਸਟ 'ਤੇ ਆਪਣਾ 22ਵਾਂ ਜਨਮਦਿਨ ਮਨਾ ਕੇ ਪਰਤੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਉਸਨੇ ਇਸਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਫਤਿਹ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਬੀਤੀ 20 ਮਈ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਸਕੂਲ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਨੇ 8848.86 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਤਿਰੰਗਾ ਲਹਿਰਾਇਆ ਅਤੇ ਸੈਲਫੀ ਲਈ। ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹੋਰ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਿਖਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਜਾਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਪਰ ਜਿਸ ਗੱਲ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਸੀ ਐਵਰੈਸਟ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਜੋ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਿਆ।
5,300 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ
ਸਿਖਰ ਵੱਲ ਵਧਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 5,300 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਥਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਨਿਕਾ ਨੇ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਉਬੜ-ਖਾਬੜ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮੈਟ ਵਿਛਾਈ। ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਸਾਨਿਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨੀਲੀ ਪੋਸ਼ਾਕ, ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸਾਨਿਕਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ਪਹੁੰਚਾਂਗੀ, ਮੈਂ ਭੇਟ ਵਜੋਂ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਾਂਗੀ। ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਪਲ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਲਾਕਡਾਊਨ ਦੌਰਾਨ ਜਾਗਿਆ ਪਰਬਤਾਰੋਹਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ
ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਐਕਟਿੰਗ ਸਾਨਿਕਾ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਸੀ। ਪਰ 2020 ਵਿੱਚ ਲਾਕਡਾਊਨ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਦਾ ਰੁਝਾਨ ਪਰਬਤਾਰੋਹਣ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਸਨੇ 1996 ਦੀ ਐਵਰੈਸਟ ਤ੍ਰਾਸਦੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ 2015 ਦੀ ਫਿਲਮ 'ਐਵਰੈਸਟ' ਦੇਖੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਾੜ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ ਪਰ ਬੇਹੱਦ ਖੂਬਸੂਰਤ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਐਵਰੈਸਟ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਖਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਖ਼ਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਉਹ ਪੌੜੀਆਂ 'ਤੇ ਦੌੜਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਫਿਟਨੈਸ ਕੋਚ ਪਾਰਥ ਉਪਾਧਿਆਏ ਨਾਲ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੀ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਐਵਰੈਸਟ ਫਤਿਹ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਸੁਪਨਿਆਂ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ
ਫਿਲਮ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨੂੰਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਲਈ ਉਸਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਿਹਰਸਲ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਸੇ ਜੁਟਾਏ। ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਵੱਲੋਂ ਐਵਰੈਸਟ ਪਰਮਿਟ ਫੀਸ ਵਧਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਲਾਗਤ 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹੀ।
ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਤ 1 ਵਜੇ ਮੁਲੁੰਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਦੇਵੀ ਦੇ ਸਿੱਧੀਵਿਨਾਇਕ ਮੰਦਰ ਤੱਕ ਦੌੜ ਲਗਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਐਵਰੈਸਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਮਾਊਂਟ ਐਲਬਰਸ ਅਤੇ ਮਾਊਂਟ ਕਿਲੀਮੰਜਾਰੋ 'ਤੇ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ 7216 ਮੀਟਰ ਉੱਚੇ 'ਹਿਮਲੁੰਗ ਹਿਮਾਲ' ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਬਣੀ ਹੈ। ਹਿਮਲੁੰਗ ਹਿਮਾਲ ਫਤਿਹ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣੀ।
ਐਵਰੈਸਟ ਦੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਰਾਤਾਂ
ਬੇਸ ਕੈਂਪ 'ਤੇ ਟੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਦਿਨ ਬੀਤ ਰਹੇ ਸੀ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ 12 ਮਈ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਉਹ 22 ਸਾਲ ਦੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਕੱਲੇਪਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਸਾਨਿਕਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਬੋਝ ਹਾਵੀ ਹੋਇਆ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਯਾਦ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਣ ਵਾਲੇ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ (avalanches) ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿਖਰ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਕਦਮ ਵੀ ਉਮੀਦ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਔਖੇ ਸਾਬਤ ਹੋਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਦੇ ਪੀਰੀਅਡਸ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਔਰਤ ਹੋਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਰਪਾ ਨੇ ਬਚਾਈ ਜਾਨ
ਸਿਖਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਨ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸਾਨਿਕਾ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਠੰਢ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਆਕਸੀਜਨ ਮਾਸਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਰਫ਼ ਜੰਮ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਵਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸ਼ੇਰਪਾ ਗਾਈਡ ਲਕਪਾ ਤੇਨਜੇਨ ਸ਼ੇਰਪਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣਾ ਮਾਸਕ ਹਟਾ ਕੇ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਨਿਕਾ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਲਕਪਾ ਸ਼ੇਰਪਾ ਨਾ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਾ ਖੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ।
ਉਸੇ ਦੌਰਾਨ 20 ਅਤੇ 21 ਮਈ ਨੂੰ ਐਵਰੈਸਟ 'ਤੇ ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਨਿਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਟੁੱਟ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਉਨੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਉਣਾ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਨਿਕਾ 21 ਮਈ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 3.30 ਵਜੇ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ। ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਕੋਚ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ ਉਹ ਰੋ ਪਈ।