ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਦੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੇਟ ਦਰਦ, ਉਲਟੀਆਂ ਅਤੇ ਦਸਤ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੂਡ ਪੋਇਜ਼ਨਿੰਗ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਸੀ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਰਹੀ ਕਿ ਕੋਈ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਖਾਣੇ ਦੇ ਸੈਂਪਲ ਜਾਂਚ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ ਜਿਵੇਂ ਇਡਲੀ, ਵੜਾ ਅਤੇ ਡੋਸਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਆਦੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਪਚਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਸਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਮੀਰ (Fermentation) ਉਠਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਹ ਪਕਵਾਨ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖਾਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਆਫਿਸ ਕੈਂਟੀਨ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ 97 ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੋਏ ਬਿਮਾਰ
ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦੇ ਦੇਵਨਹੱਲੀ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 97 ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਫਿਸ ਕੈਂਟੀਨ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰ ਪੈ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਨਾਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇਡਲੀ, ਵੜਾ ਅਤੇ ਸਾਂਭਰ-ਚਾਵਲ ਖਾਧਾ ਸੀ।
ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਦੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੇਟ ਦਰਦ, ਉਲਟੀਆਂ ਅਤੇ ਦਸਤ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੂਡ ਪੋਇਜ਼ਨਿੰਗ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਸੀ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਰਹੀ ਕਿ ਕੋਈ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਖਾਣੇ ਦੇ ਸੈਂਪਲ ਜਾਂਚ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ਮੀਰ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਾ ਕਿਉਂ?
ਵੱਧਦਾ ਤਾਪਮਾਨ: ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਾਪਮਾਨ ਕਾਰਨ ਖ਼ਮੀਰ ਉਠਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕੰਮ ਲਈ 8-10 ਘੰਟੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਧੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਬਾਹਰ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਇਹ ਘੋਲ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ (Toxic) ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦਾ ਹਮਲਾ: ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਖ਼ਰਾਬ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅਤੇ ਉੱਲੀ (Fungus) ਦੇ ਪਨਪਣ ਲਈ ਸਹੀ ਮਾਹੌਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਸੜਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ FSSAI ਦੀਆਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼?
ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (FSSAI) ਨੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਹਨ:
ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ: ਖ਼ਮੀਰ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਸਫਾਈ ਦੇ ਮਿਆਰ: ਸਾਰੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਸਾਮਾਨ FSSAI ਦੇ ਸ਼ਡਿਊਲ 4 ਤਹਿਤ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਾਫ਼-ਸਫਾਈ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਬਣਾਏ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਐਸਿਡਿਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ: ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2.9% ਮਿਲਕ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ 0.45% ਲੈਕਟਿਕ ਐਸਿਡ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸੋਇਆਬੀਨ ਪੇਸਟ: ਜੇਕਰ ਖ਼ਮੀਰ ਵਾਲਾ ਸੋਇਆਬੀਨ ਪੇਸਟ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ 'ਟ੍ਰਿਪਸਿਨ ਇਨ੍ਹਿਬਿਟਰ' ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਾਵਧਾਨੀ: ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਮੀਰ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ (ਜਿਵੇਂ ਇਡਲੀ/ਡੋਸਾ ਬੈਟਰ) ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਹੀ ਖਾਓ।