ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਵਿਛਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਚਿੱਟਾ ਤੌਲੀਆ? ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਗਏ ਹੋਵੋਗੇ, ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਵੱਡੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦਾ ਤੌਲੀਆ ਵਿਛਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਜੋਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਕੁਰਸੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਤੌਲੀਆ ਕਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
Posted By Sunita
Publish Date: Fri, 24 Apr 2026 12:54 PM (IST)
Updated Date: Fri, 24 Apr 2026 12:57 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਗਏ ਹੋਵੋਗੇ, ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਵੱਡੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦਾ ਤੌਲੀਆ ਵਿਛਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਜੋਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਕੁਰਸੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਤੌਲੀਆ ਕਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕੱਪੜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣੀਏ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ
ਦਰਅਸਲ, ਕੁਰਸੀਆਂ 'ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਤੌਲੀਆ ਵਿਛਾਉਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ਦੀ ਦੇਣ ਹੈ। ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵਾਂਗ ਪੱਕੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਗੱਡੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਕਸਰ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਧੂੜ ਅਤੇ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਤੌਲੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 'ਹਾਈਜੀਨ' (ਸਫ਼ਾਈ) ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਵਰਦੀ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣ ਗਿਆ।
ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪਸੀਨਾ ਹੈ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ (AC) ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪੱਖੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਪਦੀ ਹਵਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਪਸੀਨੇ ਨੂੰ ਸੋਖਣ ਲਈ ਚਿੱਟਾ ਤੌਲੀਆ ਇੱਕ 'ਸਾਈਲੈਂਟ ਵਾਰੀਅਰ' ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਐੰਬੈਸਡਰ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਹਤ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਦਾ ਸੀ। 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਇਹ ਤੌਲੀਆ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ।
ਆਧੁਨਿਕ ਦੌਰ ਅਤੇ ਬਦਲਦੀ ਸੋਚ
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਪਸੀਨੇ ਵਾਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਪਰ ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦਾ ਤੌਲੀਆ ਵਿਛਿਆ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਰੁਤਬੇ (Status Symbol) ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ
ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਤੌਲੀਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਅਹੁਦੇ ਅਤੇ ਮਾਣ-ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਹਰੀ ਸਿਆਹੀ (Green Ink) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੈਅ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਵਿਛਿਆ ਤੌਲੀਆ, ਮੇਜ਼ ਦਾ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਚਪੜਾਸੀ ਨੂੰ ਅਹੁਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 'ਬਿਊਰੋਕਰੇਸੀ ਕਲਚਰ' ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।