ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਗੁਲਾਬ ਖੂਬ ਖਿੜੇ, ਪਰ ਗਰਮੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਫੁੱਲ ਛੋਟੇ ਹੋਣ ਲੱਗ ਗਏ ਜਾਂ ਪੌਦੇ ਨੇ ਫੁੱਲ ਦੇਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਘਬਰਾਓ ਨਾ। ਬੱਸ ਇਹ 3 ਆਸਾਨ ਉਪਾਅ ਅਪਣਾਓ ਅਤੇ ਦੇਖੋ ਕਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬਗੀਚਾ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਧੁੱਪ 'ਚ ਵੀ ਗੁਲਾਬਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਹਿਕ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਗੁਲਾਬ ਦਾ ਪੌਦਾ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਖੂਬਸੂਰਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਾਲ-ਗੁਲਾਬੀ ਫੁੱਲ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦਿਆ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਗੁਲਾਬ ਖੂਬ ਖਿੜੇ, ਪਰ ਗਰਮੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਫੁੱਲ ਛੋਟੇ ਹੋਣ ਲੱਗ ਗਏ ਜਾਂ ਪੌਦੇ ਨੇ ਫੁੱਲ ਦੇਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਘਬਰਾਓ ਨਾ। ਬੱਸ ਇਹ 3 ਆਸਾਨ ਉਪਾਅ ਅਪਣਾਓ ਅਤੇ ਦੇਖੋ ਕਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬਗੀਚਾ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਧੁੱਪ 'ਚ ਵੀ ਗੁਲਾਬਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਹਿਕ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।
1. ਪਰੂਨਿੰਗ (Pruning) ਤੇ ਡੈੱਡਹੈਡਿੰਗ (Deadheading)
ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਪੌਦੇ 'ਚ ਫੁੱਲ ਪਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ ਹੈ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ।
ਡੈੱਡਹੈਡਿੰਗ: ਜੋ ਫੁੱਲ ਖਿੜ ਕੇ ਮੁਰਝਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੌਦੇ 'ਤੇ ਨਾ ਰਹਿਣ ਦਿਓ। ਮੁਰਝਾਏ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਪੌਦੇ ਦੀ ਐਨਰਜੀ ਸੋਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬੀਜ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਫੁੱਲ ਸੁੱਕਣ ਲੱਗੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਟਹਿਣੀ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਕੱਟ ਦਿਓ।
ਸਫਾਈ: ਪੌਦੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿਓ। ਹਲਕੀ ਪਰੂਨਿੰਗ (ਕਾਂਟ-ਛਾਂਟ) ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੌਦੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਵਾ ਤੇ ਧੁੱਪ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਗਰਮੀ 'ਚ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੈਮੀਕਲ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਰਗੈਨਿਕ ਖਾਦ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿਓ:
ਕੇਲੇ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਤੇ ਚਾਹ ਪੱਤੀ: ਗੁਲਾਬ ਲਈ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਕੇਲੇ ਦੇ ਛਿਲਕਿਆਂ ਦਾ ਪਾਊਡਰ ਜਾਂ ਵਰਤੀ ਹੋਈ ਚਾਹ ਪੱਤੀ ਮਿੱਟੀ 'ਚ ਮਿਲਾਓ। ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਦਾ pH ਬੈਲੇਂਸ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੁਲਾਬ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਗੋਹੇ ਦੀ ਖਾਦ ਜਾਂ ਵਰਮੀਕੰਪੋਸਟ: ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਇਕ ਵਾਰ ਦੋ ਮੁੱਠੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੜੀ ਹੋਈ ਗੋਹੇ ਦੀ ਖਾਦ ਪਾਓ। ਇਹ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦਾ ਚੰਗਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜੋ ਪੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਿਆ-ਭਰਿਆ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਧੁੱਪ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਨਮੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਸੋਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਲਾਬ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਅਤੇ ਨਮੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਮਲਚਿੰਗ: ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਪੌਦੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸੁੱਕੀ ਘਾਹ, ਗੰਨੇ ਦੀ ਖੋਈ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬੂਰੇ ਦੀ ਇਕ ਪਰਤ ਵਿਛਾ ਦਿਓ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਲਚਿੰਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਮੀ ਨੂੰ ਉੱਡਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ: ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਾਣੀ ਦਿਓ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਗਮਲੇ ਦੀ ਉੱਪਰਲੀ ਮਿੱਟੀ ਸੁੱਕਣ 'ਤੇ ਹੀ ਪਾਣੀ ਦਿਓ, ਪਰ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ। ਨਾਲ ਹੀ, ਸਿੱਧਾ ਮਿੱਟੀ 'ਚ ਪਾਣੀ ਦਿਓ, ਪੌਦੇ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਨਹੀਂ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਫੰਗਸ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਹੀ ਧੁੱਪ ਵੀ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ: ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੁਲਾਬ ਨੂੰ ਧੁੱਪ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਪਰ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਧੁੱਪ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਝੁਲਸਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਹੋ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਰੱਖੋ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਦੀ 5-6 ਘੰਟੇ ਦੀ ਚੰਗੀ ਧੁੱਪ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਛਾਂ ਰਹੇ।