Supreme Court ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਆਰ ਅਥਾਰਟੀ (FSSAI) ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪੈਕਟਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਹਮਣੇ (ਫ੍ਰੰਟ-ਆਫ-ਪੈਕ) ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਆਓ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਮਨਪਸੰਦ ਸਨੈਕ (snack) ਖਰੀਦਦੇ ਸਮੇਂ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਉਸਨੂੰ ਪਲਟ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਲਿਖੇ ਬਾਰੀਕ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋ? ਸ਼ਾਇਦ ਨਹੀਂ! ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਸਵਾਦ ਦੇ ਚੱਕਰ 'ਚ ਇਹ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਪੈਕਟ 'ਚ ਕਿੰਨੀ ਚੀਨੀ ਜਾਂ ਫੈਟ (ਚਰਬੀ) ਛਿਪੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ 'ਛਿਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੱਚ' ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਆਰ ਅਥਾਰਟੀ (FSSAI) ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪੈਕਟਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਹਮਣੇ (ਫ੍ਰੰਟ-ਆਫ-ਪੈਕ) ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਆਓ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ।
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਜਿਸ ਨਿਯਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਫ੍ਰੰਟ-ਆਫ-ਪੈਕ ਲੇਬਲਿੰਗ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪੈਕਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਇਹ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਲਿਖਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਉਤਪਾਦ (Product) 'ਚ ਚੀਨੀ, ਨਮਕ ਅਤੇ ਫੈਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਕਿੰਨੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਕ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੈਕਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਅੱਖਰਾਂ 'ਚ ਲੁਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਕਸਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਫਾਇਦਾ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਪੈਕਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਫੈਟ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਿਖੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦਦੇ ਸਮੇਂ ਅਸੀਂ ਤੁਰੰਤ ਸਮਝ ਸਕਾਂਗੇ ਕਿ ਉਹ ਖਾਣਾ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਸਾਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਪੈਕਟ ਨੂੰ ਪਲਟਣ ਜਾਂ ਬਾਰੀਕ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ।
ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਨਮਕ, ਚੀਨੀ ਜਾਂ ਫੈਟ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਸਕਣਗੇ। ਪੈਕਡ ਫੂਡ (Packaged Food) ਦੀ ਚੋਣ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਮੋਟਾਪੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤਕ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ FSSAI ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।