ਕੀ ਹੈ ਪਰਮਿਸਿਵ ਪੇਰੈਂਟਿੰਗ? ਸਮਝੋ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ 'ਚ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਵੱਡੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਹਰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਬੱਚਾ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਡਰੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਦੋਸਤ ਮੰਨੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹਰ ਗੱਲ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰੇ, ਪਰ ਕੀ 'ਦੋਸਤ' ਬਣਨ ਦੀ ਚਾਹਤ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸਾਬਿਤ ਹੋਣ? ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਚਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ 'ਪਰਮਿਸਿਵ ਪੇਰੈਂਟਿੰਗ' ਦੀ।

ਆਓ ਆਸਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਪੇਰੈਂਟਿੰਗ ਸਟਾਈਲ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਰਮਿਸਿਵ ਪੇਰੈਂਟਿੰਗ ਆਖਰ ਹੈ ਕੀ?

ਇਸ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦਾ ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਬੇਹੱਦ ਨਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਪੇਰੈਂਟਸ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਥੋਪਦੇ। ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ-ਟੋਕਣ ਦੇ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰ ਜ਼ਿੱਦ ਅਤੇ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਇੱਕ 'ਅਭਿਭਾਵਕ' ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ 'ਦੋਸਤ' ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਰਮਿਸਿਵ ਪੇਰੈਂਟ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?

ਤੁਸੀਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਲਈ 'ਨਾ' ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋ।

ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੌਣ, ਜਾਗਣ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਰੂਟੀਨ ਜਾਂ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਬੱਚਾ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਜਾਂ ਡਾਂਟਣ ਦੇ ਬਜਾਏ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।

ਰੋਣ ਜਾਂ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਨ 'ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹਰ ਡਿਮਾਂਡ ਤੁਰੰਤ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹੋ।

ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ-ਝਗੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਖੁਸ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ:

ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ: ਜਦੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਨਿਯਮ ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਦਤ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਆਫਿਸ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਢਲਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦੀ।

'ਨਾ' ਸੁਣਨ ਦੀ ਆਦਤ ਨਾ ਹੋਣਾ: ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਨ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ। 'ਨਾ' ਸੁਣਨ ਦੀ ਆਦਤ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚੇ ਜਲਦੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚਿੜਚਿੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਭੱਜਣਾ: ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਕੀਤੇ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਪਾਉਂਦੇ। ਅਜਿਹੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਦੂਜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਭਾਵਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਨਾ ਹੋਣਾ: ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਰੋਕਿਆ-ਟੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਗੁੱਸਾ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਉਦਾਸੀ) ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਜ਼ਰਾ ਜਿੰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਹ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਹਿੰਸਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਕੋਈ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਰਸਤਾ ਹੈ?

ਬਿਲਕੁਲ! ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਬੇਇੰਤਹਾ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋਸਤ ਬਣਨਾ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਹਤਰ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ-ਗਲਤ ਦਾ ਫਰਕ ਸਮਝਾਉਣਾ ਵੀ ਸਾਡੀ ਹੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਪਰਵਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਕਦਮ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋ, ਪਰ ਘਰ ਦੇ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਵੀ ਉਨਾ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।