ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੰਪਰਕ: ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੰਬਰ ਸੇਵ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ।

ਤਮੰਨਾ ਚੌਹਾਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਲੋ ਟ੍ਰੈਵਲ (ਇਕੱਲੇ ਘੁੰਮਣ) ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵੀ ਇਹ ਸਮਝ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਸੋਲੋ ਟ੍ਰੈਵਲਰ ਤਮੰਨਾ ਚੌਹਾਨ ਦਾ ਅਨੁਭਵ-ਅਧਾਰਿਤ ਲੇਖ...
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਲੋ ਟ੍ਰੈਵਲ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਟ੍ਰੈਵਲ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਇਕੱਲੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 30 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ 25 ਤੋਂ 45 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਚਲਣ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਾਂਨਗਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੁਣ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੇਰਠ, ਅਲੀਗੜ੍ਹ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਗੋਰਖਪੁਰ, ਹਿਸਾਰ ਜਾਂ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਕਸਬਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹੁਣ ਸੋਲੋ ਟ੍ਰੈਵਲ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੀਡੀਆ, ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ, ਆਨਲਾਈਨ ਰਿਵਿਊ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਗਰੁੱਪ ਟ੍ਰੈਵਲ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਝਿਜਕ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੁਣ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਲਪ, ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਤਿੰਨੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਸੈਂਕੜੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜਵਾਬ
ਘੁੰਮਣਾ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਵੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੇਖਣਾ, ਨਵੀਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਦਿਨਚਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਘੁੰਮਣਾ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ‘ਟੈਬੂ’ (ਮਨਾਹੀ) ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਪਤੀ ਨਾਲ ਜਾਣ ਤਾਂ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਇਕੱਲੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਸਵਾਲ ਉੱਠਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ- ‘ਲੋੜ ਕੀ ਹੈ?’, ‘ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?’, ‘ਲੋਕ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ?’ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸੋਲੋ ਟ੍ਰੈਵਲਿੰਗ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਰੂਪ—ਵਿਮੈਨ ਓਨਲੀ ਗਰੁੱਪ ਟੂਰ (ਸਿਰਫ਼ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ)—ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੱਲ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਇਕੱਲੀਆਂ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਯਾਤਰਾ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਸੰਗਠਿਤ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸੋਚ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਵੀ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਇਹ ਮਾਡਲ ਇੱਕ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਰਸਤਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗੱਲ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸਨਮਾਨ ਦੀ
ਅੱਜ ਸੋਲੋ ਟ੍ਰੈਵਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਘੁੰਮਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਹਿਲਾ ਇਕੱਲੇ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸਮਾਂ ਕੱਢਣ, ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਡਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲਾਭ ਵੀ ਹਨ—ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਵੱਖਰੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਸੋਲੋ ਟ੍ਰਿਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਖੁਦ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਪੱਸ਼ਟ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸੇ ਦੀ ਧੀ, ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਮਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਪਛਾਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵੀ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਈ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇਕੱਲੀਆਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਹਨ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਥਾਨ
ਲੰਬੇ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਐਕਸਪਲੋਰ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਡੂੰਘਾਈ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਹੋਵੇ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ—ਲੱਦਾਖ, ਸਪੀਤੀ, ਮੇਘਾਲਿਆ, ਅੰਡੇਮਾਨ ਵਰਗੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਥਾਨ; ਰਾਜਸਥਾਨ ਜਾਂ ਕੱਛ ਵਰਗੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮੀਰ ਸਥਾਨ; ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਾਪਾਨ, ਬਾਲੀ, ਜਾਰਜੀਆ ਜਾਂ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੇਸ਼। ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿਚਵਾਉਣ ਜਾਂ ‘ਟਿਕ-ਮਾਰਕ’ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਲਈ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ, ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਇੱਕ ਅਨੁਭਵ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਅਸਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ
ਸੋਲੋ ਟ੍ਰੈਵਲ ਰੋਮਾਂਚ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ:
ਸਹੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ: ਜਿਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹੋ, ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਸਥਿਤੀਆਂ, ਮੌਸਮ, ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਓ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਰਿਵਿਊ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਟ੍ਰੈਵਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਓ।
ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੰਪਰਕ: ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੰਬਰ ਸੇਵ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ।
ਸੁਚੇਤਤਾ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ: ਅਣਜਾਣ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹੋ। ਦੇਰ ਰਾਤ ਬੇਲੋੜੇ ਜੋਖਮ ਤੋਂ ਬਚੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਥਿਤੀ ਅਸਹਿਜ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੋਂ ਹਟ ਜਾਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
(ਲੇਖਿਕਾ ਸੋਲੋ ਟ੍ਰੈਵਲਰ ਅਤੇ ਜੁਗਨੀ ਟ੍ਰੈਵਲ ਦੀ CEO ਹੈ)