Book Review : ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਮੇਰਾ ਮਾਣ’

ਪੁਸਤਕ : ਮੇਰਾ ਮਾਣ (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)

ਲੇਖਕ : ਨਵਪ੍ਰੀਤ ਧਾਲੀਵਾਲ

ਪੰਨੇ:- 84 ਮੁੱਲ:- 250/-

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ : ਸੁਮਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ।

ਨਵਪ੍ਰੀਤ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਮੇਰਾ ਮਾਣ’ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਰੌਲੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਿਰਫ਼ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮਨ, ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਅਸਤਿਤਵ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਧੁਰਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ। ਨਵਪ੍ਰੀਤ ਧਾਲੀਵਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਤਨਹਾਈ, ਅਣਕਹੀ ਪੀੜ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਸਮੰਜਸ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਉਭਾਰਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਬਣ ਜਾਵਾਂ, ਕੁਝ ਨੀਂ ਹੋਇਆ, ਅਹਿਸਾਸ ਵਰਗੀਆਂ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉੱਠਦੇ ਅਣਸੁਲਝੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਪੱਖੋਂ ‘ਮੇਰਾ ਮਾਣ’ ਇਕ ਸਾਦੀ ਪਰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਨੇ ਭਾਰੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਜਾਂ ਅਲੰਕਾਰਿਕ ਦਿਖਾਵੇ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਛੋਟੀਆਂ ਪੰਕਤੀਆਂ ਤੇ ਸੰਕੇਤਕ ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਤਕ ਝੰਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਬਹੁਤ ਨਿੱਜੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਕਈ ਵਾਰ ਆਮ ਪਾਠਕ ਲਈ ਔਖੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੁਰੰਤ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਦੀਆਂ ਤੇ ਪਾਠਕ ਤੋਂ ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਧਿਆਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਭੁੱਲਦੀ ਨਹੀਂ। ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਮਾਣ ਅਜਿਹੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਖਾਵੇ ਤੇ ਉੱਪਰੀ ਭਾਵੁਕਤਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਝਾਕਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਾਣ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਅਨੁਭਵਪੂਰਨ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸਥਿਰ ਥਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

- ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਸੋਆ