ਕਿਉਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਬਿਮਾਰੀ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰੱਖਦੈ ਲਿਵਰ, ਕਿਹੜੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਭਾਰੀ?
ਲਿਵਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲਿਵਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਡੈਮੇਜ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹਿੱਸਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਲਿਵਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਚੁੱਪਚਾਪ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਨਾ ਮੰਨ ਲਵੇ।
Posted By Seema Anand
Publish Date: Wed, 08 Apr 2026 02:49 PM (IST)
Updated Date: Wed, 08 Apr 2026 03:39 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਖ਼ਰਾਬ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ, ਜੰਕ ਫੂਡ, ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਮੋਟਾਪੇ ਕਾਰਨ ਲਿਵਰ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲਿਵਰ ਡੈਮੇਜ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਸਥਿਤੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਕਿ ਲਿਵਰ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਲਿਵਰ ਡੈਮੇਜ ਦਾ ਦੇਰ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਦਾ ਕਾਰਨ
ਲਿਵਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲਿਵਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਡੈਮੇਜ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹਿੱਸਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਲਿਵਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਚੁੱਪਚਾਪ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਨਾ ਮੰਨ ਲਵੇ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਲਿਵਰ 70-80% ਤੱਕ ਖ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਲਿਵਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨਸਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਦਰਦ ਉਦੋਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਲਿਵਰ ਦਾ ਆਕਾਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਾਹਰੀ ਪਰਤ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸਥਿਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਕਰੋ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼
ਲਿਵਰ ਡੈਮੇਜ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵੱਧਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਰੀਰ ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਵੋ, ਤਾਂ ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਡੈਮੇਜ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ: ਇਹ ਲਿਵਰ ਡੈਮੇਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲਿਵਰ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੇਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਐਨਰਜੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸੁਸਤੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭੁੱਖ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਅਤੇ ਜੀਅ ਕੱਚਾ ਹੋਣਾ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਲਟੀ ਵਰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਲਿਵਰ ਬਾਇਲ (bile) ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੇਟ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਸੱਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼: ਪਸਲੀ ਦੇ ਠੀਕ ਹੇਠਾਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰੀਪਨ ਜਾਂ ਹਲਕਾ ਦਰਦ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਗੈਸ ਜਾਂ ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਸਮਝ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਕਿੰਨ 'ਚ ਖਾਰਸ਼: ਜਦੋਂ ਲਿਵਰ ਖੂਨ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਲੀਰੂਬਿਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਖਾਰਸ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਲ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ: ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਲ ਦਾ ਰੰਗ ਬਿਲੀਰੂਬਿਨ ਕਾਰਨ ਭੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਲ ਦਾ ਰੰਗ ਮਿੱਟੀ ਵਰਗਾ ਪੀਲਾ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਹਲਕਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਲਿਵਰ ਜਾਂ ਬਾਇਲ ਡਕਟ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਹੀ ਹੈ ਅਸਲੀ ਇਲਾਜ
ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਹੈਲਦੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਹੀ ਡਾਈਟ, ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼, ਨਿਯਮਿਤ ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Source: