ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿਉਂ ਕਾਲੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ ਸਕਿਨ? ਡਰਮੇਟੋਲੋਜਿਸਟ ਤੋਂ ਜਾਣੋ ਟੈਨਿੰਗ ਦੀ ਅਸਲ ਵਜ੍ਹਾ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਕਿਨ (ਚਮੜੀ) ਟੈਨ ਕਿਉਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇਕ 'ਕਵਚ' ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਸਾਡੀ ਚਮੜੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਅਲਟਰਾਵਾਇਲਟ (UV) ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 100 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਬਲਾਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਟੈਨਿੰਗ ਹੋਣਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਕੈਲਾਸ਼ ਦੀਪਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਕੰਸਲਟੈਂਟ ਡਰਮੇਟੋਲੋਜਿਸਟ, ਡਾ. ਆਰਜ਼ੂ ਪਾਹਵਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਆਓ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਖਰ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਗਲਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਟੈਨਿੰਗ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ?

ਟੈਨਿੰਗ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ UV ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਡੀ ਚਮੜੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇੱਕ 'ਡਿਫੈਂਸ ਰਿਸਪਾਂਸ' ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਿਰਨਾਂ ਚਮੜੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ 'ਮੇਲਾਨਿਨ' ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੇਲਾਨਿਨ ਹੀ ਉਹ ਪਿਗਮੈਂਟ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੇਲਾਨਿਨ ਦਾ ਵਧਣਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ ਦੁਆਰਾ ਖੁਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਾਹਰ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਟੈਨਿੰਗ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਸਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਗਲਤ ਹੈ?

ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਅਸਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਸਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਲੋੜ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਪਰਤ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਝੂਠਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ SPF ਦੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਦੀ ਇੱਕ ਚੰਗੀ-ਖਾਸੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਸਵੇਰੇ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵੇਲੇ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਲਗਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਲਗਾਉਣਾ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਪਸੀਨੇ, ਚਮੜੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੇਲ, ਰਗੜ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਦਾ ਅਸਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬਾਹਰ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਹੋ ਅਤੇ ਹਰ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਮੁੜ-ਲਗਾਉਂਦੇ (ਰੀ-ਅਪਲਾਈ) ਨਹੀਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

'ਬ੍ਰੌਡ-ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ' 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ

ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਖਰੀਦਦੇ ਸਮੇਂ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਉਸਦੇ ਟਾਈਪ (ਕਿਸਮ) ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਕੁਝ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ UVB ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ 'ਸਨਬਰਨ' ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਵਿੱਚ UVA ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਟੈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਸਕੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਜਿਹੀ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ ਜੋ ਬ੍ਰੌਡ-ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ (Broad-Spectrum) ਹੋਵੇ।

ਅਸਿੱਧੀ ਧੁੱਪ ਵੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਨੁਕਸਾਨ

ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਾਂ, ਪਰ UV ਕਿਰਨਾਂ ਕਾਰ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਹ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਕੰਕਰੀਟ ਵਰਗੀਆਂ ਸਤਹਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਸਾਡੀ ਚਮੜੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਇਹ ਹਲਕੀ ਧੁੱਪ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਟੈਨਿੰਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਐਕਸਪਰਟ ਦੀ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਦਾ ਕੰਮ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ "ਸਨਪ੍ਰੂਫ" ਬਣਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ UV ਡੈਮੇਜ (ਨੁਕਸਾਨ), ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਢਾਪਾ, ਪਿਗਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਕਿਨ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਹੁਤ ਟੈਨਿੰਗ ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।