ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ 'ਚੋਂ ਕਿਉਂ ਗਾਇਬ ਹੈ '13 ਨੰਬਰ' ਦੀ ਸੀਟ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕਿਆ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ
ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 17 ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਖਿਆ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੋਮਨ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ 17 ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਰਥ "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ" (ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ) ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Publish Date: Mon, 16 Mar 2026 03:54 PM (IST)
Updated Date: Mon, 16 Mar 2026 03:54 PM (IST)
ਨਈ ਦੁਨੀਆ, ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸੀਟ ਨੰਬਰਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚ 13 ਨੰਬਰ ਦੀ ਸੀਟ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ (Row) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 12 ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਧੀ 14 ਨੰਬਰ ਦੀ ਲਾਈਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਕੋਈ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸੋਚਿਆ-ਸਮਝਿਆ ਫੈਸਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਹੈ।
13 ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਸ਼ੁਭ?
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 13 ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਡਰ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ‘ਟ੍ਰਿਸਕਾਈਡੈਕਾਫੋਬੀਆ’ (Triskaidekaphobia) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਦ ਲਾਸਟ ਸਪਰ' (The Last Supper) ਦੌਰਾਨ 13ਵਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਨੂੰ ਸੂਲੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾਵਾਂ: ਨਾਰਸ (Norse) ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ 13 ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਕਿਉਂ ਹਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ 13 ਨੰਬਰ ਦੀ ਲਾਈਨ?
ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ: ਕਈ ਯਾਤਰੀ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘਬਰਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 13 ਨੰਬਰ ਦੀ ਸੀਟ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਬੇਚੈਨੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਾਰਨ: ਜੇਕਰ ਯਾਤਰੀ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਰਨ 13 ਨੰਬਰ ਦੀ ਸੀਟ ਬੁੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ, ਤਾਂ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਹੀ ਹਟਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿਰਫ਼ 13 ਹੀ ਨਹੀਂ, 17 ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਵੀ ਹੈ ਡਰ
ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 17 ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਖਿਆ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੋਮਨ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ 17 ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਰਥ "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ" (ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ) ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।