35+ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਮਾਂ ਬਣਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵਧਿਆ, ਫੈਮਿਲੀ ਪਲਾਨਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਚੁਣ ਰਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ

ਅਨੂਪ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਮਾਂ ਬਣਨ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਗਣਿਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਜਧਾਨੀ 'ਚ ਹੁਣ ਔਰਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ 'ਚ ਮਾਂ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਖਿਆ, ਕਰੀਅਰ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣ ਵਰਗੇ ਕਾਰਨ ਮੁੱਖ ਰੂਪ 'ਚ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ 35 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਸਮਾਜਿਕ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਨਵੀਂ ਤਸਵੀਰ

ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜਨਮ-ਮੌਤ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ 2024 ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 2024 'ਚ ਜਨਮੇ ਕੁੱਲ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 8.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬੱਚੇ 35 ਸਾਲ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਸਾਲ 2005 'ਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਸਿਰਫ਼ 2.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ। ਯਾਨੀ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ 'ਚ '35 ਪਲੱਸ' ਉਮਰ 'ਚ ਮਾਂ ਬਣਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਲਗਪਗ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਧਾਨੀ 'ਚ ਮਾਂ ਬਣਨਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਜੈਵਿਕ (biological) ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਕ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਫੈਸਲਾ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਐਂਡ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਰਜਿਸਟਰਾਰ (ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ) ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ-2024 ਇਸ ਸਮਾਜਿਕ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

35 ਤੋਂ ਪਾਰ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਮਾਂ ਬਣਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵਧਿਆ

ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲ 2024 'ਚ ਰਾਜਧਾਨੀ 'ਚ ਦਰਜ ਕੁੱਲ 3,06,459 ਜਨਮਾਂ 'ਚੋਂ 8.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬੱਚੇ 35 ਸਾਲ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਸਾਲ 2005 ਵਿਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 2.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ 30 ਤੋਂ 34 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਵੀ ਮਾਂ ਬਣਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2024 'ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਕੁੱਲ ਬੱਚਿਆਂ 'ਚੋਂ ਲਗਪਗ 24.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬੱਚੇ 30-34 ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ 25-29 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਤੋਂ 36.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਬਣਨਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ 20ਵਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।

ਸਿੱਖਿਆ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ

ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਲਗਪਗ 31 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੀਆਂ-ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ, ਜਦੋਂਕਿ 41 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਾਵਾਂ 10ਵੀਂ ਜਾਂ 12ਵੀਂ ਤਕ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ 'ਚ ਸਥਿਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਣਾ ਵੀ ਮਾਂ ਬਣਨ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਣ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਹੈ।

ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ

'ਦਿੱਲੀ ਬਰਥ ਕੋਹੋਰਟ ਸਟੱਡੀ', ਜੋ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਜਰਨਲ 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ 35 ਸਾਲ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ (complications) ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਧੁਨਿਕ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹਨਾਂ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤਕ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।