ਸਿਰਫ਼ ਹੱਥ ਕੰਬਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਾਰਕਿੰਸਨ'ਸ ਦਾ ਲੱਛਣ! ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਦੱਸੇ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੁਕਵੇਂ ਸੰਕੇਤ
ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਮੰਨ ਕੇ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਹੌਲੀ ਜਾਂ ਨਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਣਾ (Masked Face) ਵੀ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Fri, 10 Apr 2026 01:18 PM (IST)
Updated Date: Fri, 10 Apr 2026 01:19 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਪਾਰਕਿੰਸਨ'ਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਿਆਲ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ?
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਹਸਪਤਾਲ (ਫਰੀਦਾਬਾਦ) ਦੇ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਸੰਜੇ ਪਾਂਡੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਬਣੀ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪਾਰਕਿੰਸਨ'ਸ ਇੱਕ 'ਮਲਟੀ-ਸਿਸਟਮ ਡਿਸਆਰਡਰ' ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਬੁਢਾਪਾ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰੀਰਕ ਗਤੀ ਦਾ ਹੌਲੀ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਲਿਖਾਈ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ
ਪਾਰਕਿੰਸਨ'ਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਬ੍ਰੈਡੀਕੀਨੇਸ਼ੀਆ (Bradykinesia) ਯਾਨੀ ਹਰਕਤਾਂ ਦਾ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਣਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਸਧਾਰਨ ਕੰਮ ਜਿਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣਾ, ਬਟਨ ਲਗਾਉਣਾ ਜਾਂ ਚੱਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਫੀਆ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਲਿਖਾਈ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਛੋਟਾ ਹੋਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰੀਰ ਦੀ ਜਕੜਨ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਹੌਲੀ ਹੋਣਾ
ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਜਾਂ ਜਕੜਨ ਵੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਮੰਨ ਕੇ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਹੌਲੀ ਜਾਂ ਨਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਣਾ (Masked Face) ਵੀ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਉਹ ਲੱਛਣ ਜੋ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ (Non-Motor Symptoms):
ਪਾਰਕਿੰਸਨ'ਸ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੱਛਣ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਸੁੰਘਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਘਟਣਾ: ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਗੰਧ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੇਟ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ: ਲਗਾਤਾਰ ਕਬਜ਼ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਣਾ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ: ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰੀਜ਼ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ (Depression) ਜਾਂ ਚਿੰਤਾ (Anxiety) ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜਨਾ: ਬਿਮਾਰੀ ਵਧਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਪਾਰਕਿੰਸਨ'ਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੜ੍ਹੋਂ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਕੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।