ਗਰਮੀ ਦਾ ਕਹਿਰ: 'ਹੀਟ ਐਗਜ਼ੌਸਸ਼ਨ' ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਸਮਝਣ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨਾ ਕਰੋ, ਜਾਣੋ ਸਰੀਰ ਕਿਵੇਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਸੰਕੇਤ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਪਾਰਾ 40°C ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਤਪਦੀ ਗਰਮੀ ਸਿਰਫ਼ ਬੇਚੈਨੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿਹਤ ਲਈ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 3 ਤੋਂ 5 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਡਾ. ਮੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ (ਸੀਨੀਅਰ ਕੰਸਲਟੈਂਟ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ) ਅਨੁਸਾਰ ਹੀਟਵੇਵ ਦਾ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:

ਸਰੀਰਕ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ

ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਸੀਨੇ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਲੂਣ (Salts) ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਤੁਰੰਤ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਈ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸੰਕੇਤ: ਥਕਾਵਟ, ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਸਿਰਦਰਦ, ਲੋਅ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ।

ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਅਸਰ

ਗਰਮੀ ਤੁਹਾਡੀ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ: ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ, ਐਸੀਡਿਟੀ, ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਡਾਇਰੀਆ ਅਤੇ ਉਲਟੀਆਂ। ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਜਲਦੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫੂਡ ਪੋਇਜ਼ਨਿੰਗ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹੀਟ ਐਗਜ਼ੌਸਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੀਟ ਸਟ੍ਰੋਕ

ਹੀਟ ਐਗਜ਼ੌਸਸ਼ਨ: ਜੀਅ ਕੱਚਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ (Cramps) ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।

ਹੀਟ ਸਟ੍ਰੋਕ: ਇਹ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਧੜਕਣ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰਾ?

ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਬੱਚੇ: ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਕੰਟਰੋਲ ਸਿਸਟਮ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਬਿਮਾਰ ਮਰੀਜ਼: ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗੀ, ਸ਼ੂਗਰ (Diabetes) ਜਾਂ ਕਿਡਨੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ।

ਬਾਹਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰ: ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਿੱਧੀ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ: ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕੇ

ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਹਾਈਡ੍ਰੇਟਡ ਰੱਖੋ (ਖ਼ੂਬ ਪਾਣੀ ਪੀਓ)।

ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਸਿੱਧੀ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।

ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਖਾਣਾ ਖਾਓ।