ਵਧਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਜੇ ਥੱਕਣ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ, ਤਾਂ 'ਬ੍ਰੇਨ ਹੈਲਥ' ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਟਿਪਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦਿਮਾਗ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਉਹ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗੀ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਹਰ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਹੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਯਾਦਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪੂਰੇ ਧਿਆਨ (ਫੋਕਸ) ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ। ਦਿਮਾਗ ਸਾਡੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਜੀਵਨ ਲਈ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਦਿਮਾਗੀ ਸਿਹਤ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ), ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਡੀ ਦਿਮਾਗੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦਿਮਾਗੀ ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਡਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਿਮਾਗੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨੁਕਤੇ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ:

1. ਕਸਰਤ (Exercise)

ਕਸਰਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਊਰੋਜੇਨੇਸਿਸ (ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੈੱਲ ਬਣਨ) ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ 'ਸਿਨੈਪਸ' ਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਰਕਆਊਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਸੁਧਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

2. ਸੰਗੀਤ (Music)

ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਗੀਤ ਸੁਣੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਨਿਊਰਲ ਪਾਥਵੇਅ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਆਮ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

3. ਸਮਾਜਿਕ ਮਿਲਵਰਤਣ (Socializing)

ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਚੁਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਵ ਸੈੱਲ ਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

4. ਦਿਮਾਗੀ ਖੇਡਾਂ (Brain Games)

ਕ੍ਰੌਸਵਰਡ ਪਜ਼ਲ (ਬੁਝਾਰਤਾਂ) ਜਾਂ ਸੁਡੋਕੂ ਵਰਗੀਆਂ ਦਿਮਾਗੀ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਣ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਨਿਊਰਲ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਲਚਕਤਾ (ਪਲਾਸਟਿਸਿਟੀ) ਵਧਦੀ ਹੈ।

5. ਨੀਂਦ (Sleep)

ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਉਹ ਸਿਸਟਮ ਜੋ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ (ਟੌਕਸਿਨ) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੌਣ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਗੰਦਗੀ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਲੋੜੀ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ (ਕ੍ਰੇਵਿੰਗ) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਲਿਵਰ ਡਿਟੌਕਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।