ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਬਣੀ ਦੁਸ਼ਮਣ: ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਹੋ ਜਾਣ ਸਾਵਧਾਨ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਰਿਜ਼ਲਟ ਦੋਵਾਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਬੁਰਾ ਅਸਰ!

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਜਾਗ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਤਿਆਰੀ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਨੰਬਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਉਣਗੇ, ਪਰ ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਅਧਿਐਨਾਂ (Studies) ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਤੁਹਾਡੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ 'ਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਬੱਚੇ

'ਸਾਈਕੋਲੋਜੀਕਲ ਬੁਲੇਟਿਨ ਜਰਨਲ' (2021) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ 20 ਤੋਂ 40% ਘੱਟ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ 'ਸੇਵ' (Save) ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਤਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਟੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅੱਧੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਵੋਗੇ।

ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਕਿਉਂ ਜਾਗਦੇ ਹਨ?

ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ: ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 'ਸਲੀਪ ਸਾਈਕਲ' (Sleep Cycle) ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੈਫੀਨ ਦਾ ਸਹਾਰਾ: ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਾਗਣ ਲਈ ਕੌਫੀ ਜਾਂ ਐਨਰਜੀ ਡਰਿੰਕਸ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਦਤ ਠੀਕ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਘਾਤਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਨੀਂਦ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?

ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ (Teenage) ਵਿੱਚ ਨਵੀਂਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸੌਣ ਵੇਲੇ ਸਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਰਿਲੈਕਸ ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਨੰਬਰ ਲੈਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਰਪੂਰ ਨੀਂਦ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।