ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਲਈ HMF (Hydroxymethylfurfural) ਲੈਵਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ HMF ਬਣਦਾ ਹੈ। FSSAI ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ HMF ਦੀ ਮਾਤਰਾ 80 mg/kg ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, onlymyhealth। ਸ਼ਹਿਦ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਮਿੱਠਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਮਧੂ-ਮੱਖੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਰਸ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਸੁਪਰਫੂਡ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟ ਅਤੇ ਮਿਨਰਲਸ (ਖਣਿਜ) ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਮਿਊਨਿਟੀ (ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ) ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਖਾਂਸੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਲਈ ਸ਼ਹਿਦ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਹਾਲਤ ਸੁਧਾਰਨ (Healing) ਦੇ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਲਈ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਸੀ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਆਇਰਨ ਵਰਗੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸੇਵਨ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਖਾਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ?
ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਸੇਵਨ ਵੇਲੇ ਇਹਨਾਂ 5 ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ:
1. ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਸੇਵਨ (Consuming Too Much Honey)
ਲਖਨਊ ਦੇ 'ਦਿ ਨਿਊਟਰੀਵਾਈਜ਼ ਕਲੀਨਿਕ' ਦੀ ਨਿਊਟ੍ਰੀਸ਼ਨਿਸਟ ਨੇਹਾ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ਹਿਦ ਕੁਦਰਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ੂਗਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰ ਵਧਣਾ ਜਾਂ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਿਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੋ ਚਮਚ (Teaspoon) ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
2. ਮਿਲਾਵਟੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਸੇਵਨ (Consuming Processed Or Adulterated Honey)
ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਦ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕੁਝ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਸ਼ੂਗਰ ਸਿਰਪ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਨਕਲੀ ਫਲੇਵਰ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਬ੍ਰਾਂਡ ਚੁਣੋ ਅਤੇ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੱਗਰੀ (Ingredients) ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।
3. ਗਰਮ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਸੇਵਨ
ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਦੁੱਧ, ਗਰਮ ਚਾਹ ਜਾਂ ਗਰਮ ਮਿਠਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਸੇ (Lukewarm) ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਉਬਲਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
4. ਸ਼ੂਗਰ (Diabetes) ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਸੇਵਨ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੂਗਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਫਰੂਟੋਜ਼ ਅਤੇ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ੂਗਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
5. HMF ਲੈਵਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ
ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਲਈ HMF (Hydroxymethylfurfural) ਲੈਵਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ HMF ਬਣਦਾ ਹੈ। FSSAI ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ HMF ਦੀ ਮਾਤਰਾ 80 mg/kg ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।
ਸ਼ਹਿਦ ਖਾਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ (Right Way To Consume Honey)
ਦਿਨ ਭਰ ਵਿੱਚ 1 ਤੋਂ 2 ਚਮਚ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਲਓ।
ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਓ।
ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਦਹੀਂ, ਓਟਮੀਲ, ਹਰਬਲ ਚਾਹ ਜਾਂ ਸਮੂਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਏਅਰ-ਟਾਈਟ ਕੰਟੇਨਰ ਵਿੱਚ ਕਮਰੇ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰੋ।
ਖ਼ਾਸ ਨੋਟ: ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਕਦੇ ਨਾ ਖੁਆਓ।