ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਤੋਂ 'ਵਿਲੇਨ' ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ: ਕਿਉਂ ਟੀਨਏਜਰਸ ਨੂੰ 'ਕੌੜੀਆਂ' ਲੱਗਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ?

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਬੱਚਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਾਪੇ ਉਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਹਰ ਛੋਟੀ-ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਬੱਚਾ 'ਟੀਨਏਜ' ਯਾਨੀ ਅੱਲ੍ਹੜ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਕਦਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਚਾਨਕ ਘਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਦਲਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਜਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਤੱਕ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਹੀ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਹੀ ਗੱਲਾਂ ਅੱਜ 'ਲੈਕਚਰ' ਜਾਂ 'ਕੌੜੀਆਂ' ਲੱਗਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਪੇ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਬੱਚਾ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ", ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਇਹ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਗੇ।" ਆਓ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੀਏ:

1. ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਤਲਾਸ਼

ਟੀਨਏਜ ਉਹ ਉਮਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖੁਦ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸਮਝਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਖੁਦ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮਾਪੇ ਹਰ ਛੋਟੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਖੋਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

2. ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਤਰੀਕਾ

ਮਾਪੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਝਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਗਲਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਉਪਦੇਸ਼' ਜਾਂ 'ਹੁਕਮ' ਦੇਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਟੀਨਏਜਰਸ ਨੂੰ ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੌਸ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

3. 'ਸਾਡੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ...' ਵਾਲਾ ਡਾਇਲਾਗ

ਇਹ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਗੈਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਮਾਪੇ ਅਕਸਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਇੰਟਰਨੈੱਟ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਦੌਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਾਪੇ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਚਸ਼ਮੇ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

4. ਹਾਰਮੋਨਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ

ਟੀਨਏਜ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਰਮੋਨਸ ਦੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਮੂਡ ਅਚਾਨਕ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸਲਾਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਭਣ ਵਾਲੀ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ?

ਇਸ ਉਲਝਣ ਦਾ ਹੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਹੈ:

ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ: ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੱਜ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਜਤਾਓ।

ਟੀਨਏਜਰਸ ਲਈ: ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਭਾਵੇਂ ਪੁਰਾਣਾ ਲੱਗੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਅਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਮਾਪੇ ਦੋਸਤ ਬਣ ਜਾਣਗੇ, ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਕੌੜੀਆਂ' ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 'ਕਾਰਗਰ' ਲੱਗਣ ਲੱਗਣਗੀਆਂ।