ਸਾਵਧਾਨ! ਕਿਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਖੋਹ ਰਿਹਾ? ਪਛਾਣੋ ਇਹ 5 ਸੰਕੇਤ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਪਿਆਰ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਪਾਰਟਨਰ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਆਦਤਾਂ ਅਪਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਡੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਖੋਖਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਟੌਕਸਿਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ (Toxic Relationship) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਟੌਕਸਿਸਿਟੀ (ਜ਼ਹਿਰੀਲਾਪਨ) ਅਚਾਨਕ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਸਗੋਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਸੰਕੇਤਾਂ ਬਾਰੇ, ਜੋ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ ਟੌਕਸਿਕ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹਰ ਕਦਮ ਫੂਕ-ਫੂਕ ਕੇ ਰੱਖਣਾ

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਾਰਟਨਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੌ ਵਾਰ ਸੋਚਦੇ ਹੋ? ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਜਾਂ ਮਜ਼ਾਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ ਜਾਂ ਝਗੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੇਡ ਫਲੈਗ (Red Flag) ਹੈ। ਇੱਕ ਟੌਕਸਿਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਸਮੇਂ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਭੜਕ ਨਾ ਜਾਵੇ।

ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕ

ਪਾਰਟਨਰ ਦੀ ਫ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਟੌਕਸਿਕ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਪਾਰਟਨਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੱਪੜੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਸਤ, ਤੁਹਾਡੇ ਫੋਨ ਦੇ ਪਾਸਵਰਡ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹੋ, ਇਹਨਾਂ ਸਭ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਨਸਕਿਓਰਿਟੀ (Insecurity) ਹੈ। ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਸਪੇਸ (Personal Space) ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਗੈਸਲਾਈਟਿੰਗ (Gaslighting)

ਗੈਸਲਾਈਟਿੰਗ ਯਾਨੀ ਆਪਣੀ ਗ਼ਲਤੀ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਉਣਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਗ਼ਲਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਾਰਟਨਰ ਆਪਣੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਲਟਾ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਮੜ੍ਹਨ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਲਓ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤਾ ਟੌਕਸਿਕ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਲਗਾਤਾਰ ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਨੀਵਾਂ ਦਿਖਾਉਣਾ

ਪਾਰਟਨਰ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖ਼ੂਬੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰੇ, ਪਰ ਇੱਕ ਟੌਕਸਿਕ ਪਾਰਟਨਰ ਅਕਸਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਦਿੱਖ (Looks) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਆਤਮ-ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਸੱਟ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਥਕਾਵਟ

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਾਰਟਨਰ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਊਰਜਾਵਾਨ (Energetic) ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਟੌਕਸਿਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਟੌਕਸਿਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਰੋਣਾ-ਧੋਣਾ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।