ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕੂਰਗ (Coorg) ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੋਡਵਾ ਵਿਆਹ ਵੈਦਿਕ ਵਿਆਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤਾਂ ਜਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਆਹ ਅਕਸਰ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
-1772178548520_v.webp)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀ ਕਪਲ ਰਸ਼ਮਿਕਾ ਮੰਦਾਨਾ ਅਤੇ ਵਿਜੇ ਦੇਵਰਕੋਂਡਾ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਛਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਜੋੜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਲੰਬੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 26 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸੱਤ ਫੇਰੇ ਲਏ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹਰ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਊਟਫਿਟਸ, ਜਿਊਲਰੀ ਅਤੇ ਲੁੱਕਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੇ ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਉਹ ਸੀ ਵਿਆਹ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ। ਰਸ਼ਮਿਕਾ ਅਤੇ ਵਿਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਟ੍ਰੈਡੀਸ਼ਨ (ਪਰੰਪਰਾ) ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਅੱਜ ਇਸ ਆਰਟੀਕਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੇ 'ਤੇਲਗੂ' ਅਤੇ 'ਕੋਡਵਾ' ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਬਾਰੇ।
ਕੀ ਹੈ ਰਵਾਇਤੀ ਤੇਲਗੂ ਵਿਆਹ?
ਰਵਾਇਤੀ ਤੇਲਗੂ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਵਿਆਹ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਦਿਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਡਿਤ ਜੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਮਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਪੰਨ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੰਡਪ ਨੂੰ ਅੰਬ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਲਗੂ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਰਸਮਾਂ
ਜੀਲਾਕਰਰਾ ਬੇਲਮ (ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਗੁੜ): ਇਸ ਰਸਮ ਦੌਰਾਨ ਲਾੜਾ-ਲਾੜੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਗੁੜ ਦਾ ਲੇਪ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਸਮ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਪਲ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖ ਦੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕਠੇ ਰਹਿਣਗੇ।
ਮੰਗਲਸੂਤਰ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਾੜਾ, ਲਾੜੀ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਗਲਸੂਤਰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਮਰ ਭਰ ਸਾਥ ਨਿਭਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਲਮਬ੍ਰਾਲੂ: ਇਸ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਕਪਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਹਲਦੀ ਵਾਲੇ ਚੌਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸੰਪੰਨਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪਤਪਦੀ ਯਾਨੀ ਸੱਤ ਫੇਰੇ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਾਖੀ ਮੰਨ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕਠੇ ਸੱਤ ਕਦਮ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਸਾਥ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਸੱਤ ਵਚਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕੋਡਵਾ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ?
ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕੂਰਗ (Coorg) ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੋਡਵਾ ਵਿਆਹ ਵੈਦਿਕ ਵਿਆਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤਾਂ ਜਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਆਹ ਅਕਸਰ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੋਡਵਾ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਫੇਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ: ਇਸ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨੀ ਜਾਂ ਫੇਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਹ ਸਮਾਰੋਹ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਪੰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਮਾਲਾ: ਲਾੜਾ ਅਤੇ ਲਾੜੀ ਬੱਸ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਕੂਰਗੀ ਪਹਿਰਾਵਾ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਾੜੀ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਬਹੁਤ ਖ਼ਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੂਰਗੀ ਸਟਾਈਲ ਵਿੱਚ ਸਾੜ੍ਹੀ ਪਹਿਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ (Pleats) ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਲੂ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਪਿੰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ (ਓੱਕਾ): ਇਸ ਵਿੱਚ 'ਓੱਕਾ' ਯਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕੁਲ ਜਾਂ ਕੁਨਬੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੀ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਖਿਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ: ਕੋਡਵਾ ਇੱਕ ਯੋਧਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਰਵਾਇਤੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।