- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਕੰਮ ਦੇ ਵਧਦੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਤੁਲਨ ਖੋਹਣ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸਾਡੀ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਜ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ 'ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਨੈਕਟਡ' ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਡਿਜੀਟਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਰਕ-ਲਾਈਫ ਬੈਲੇਂਸ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੰਮ ਦੇ ਵਧਦੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਤੁਲਨ ਖੋਹਣ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸਾਡੀ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਵਰਕ-ਲਾਈਫ ਬੈਲੇਂਸ ਬਣਾਉਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ (Professional) ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਤਾਲਮੇਲ ਬਿਠਾਉਣਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਕੁਝ ਅਸਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ (Tips for Work-Life Balance), ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਬਿਹਤਰ ਵਰਕ-ਲਾਈਫ ਬੈਲੇਂਸ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
1. ਤਰਜੀਹਾਂ ਤੈਅ ਕਰੋ ਅਤੇ 'ਨਾ' ਕਹਿਣਾ ਸਿੱਖੋ
ਹਰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਜ਼ਰੂਰੀ' ਅਤੇ 'ਆਮ' ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ। ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਪਟਾਓ। ਨਾਲ ਹੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋ; ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ 'ਨਾ' ਕਹਿਣਾ ਸਿੱਖੋ।
2. ਵਰਕਪਲੇਸ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੈਅ ਕਰੋ
'ਵਰਕ ਫਰੌਮ ਹੋਮ' ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿਚਾਲੇ ਲਕੀਰ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਤੈਅ ਕਰੋ। ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਆਫਿਸ ਦੇ ਈਮੇਲ ਜਾਂ ਮੈਸੇਜ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਕੋਨਾ ਬਣਾਓ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਫਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਵਰਤੋ।
3. ਡਿਜੀਟਲ ਡਿਟੌਕਸ ਅਪਣਾਓ
ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ 'ਉਪਲਬਧ' ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦੇ ਹੀ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਓ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।
4. ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖੋ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਰਵੋਤਮ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ (Best Performance) ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇ ਪਾਓਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਯੋਗਾ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ 30 ਮਿੰਟ ਦੀ ਸੈਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, 7-8 ਘੰਟੇ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੈਫੀਨ ਅਤੇ ਜੰਕ ਫੂਡ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਖਾਣੇ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ।
5. ਖ਼ੁਦ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਲਈ ਸਮਾਂ ਕੱਢੋ
ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਕੰਮ ਦੀ ਰੁਝੇਵੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੌਕਾਂ (Hobbies) ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੋਵੇ, ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਕੱਢੋ। ਨਾਲ ਹੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਬਿਤਾਇਆ ਗਿਆ 'ਕੁਆਲਿਟੀ ਟਾਈਮ' ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
6. ਛੋਟੇ ਬ੍ਰੇਕ ਲਓ
ਲਗਾਤਾਰ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਡਕਟੀਵਿਟੀ (Productivity) ਘਟਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ-ਦੋ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ 5-10 ਮਿੰਟ ਦਾ ਬ੍ਰੇਕ ਲਓ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਟਹਿਲੋ, ਪਾਣੀ ਪੀਓ ਜਾਂ ਬੱਸ ਡੂੰਘੇ ਸਾਹ ਲਓ। ਇਹ ਛੋਟੇ ਵਕਫ਼ੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੀਚਾਰਜ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।