ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦੈ ਕਾਲਾ ਮੋਤੀਆ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਅੰਨ੍ਹਾਪਣ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਉਪਾਅ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟ ਨਾਲ ਗਲੂਕੋਮਾ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੁਕਸਾਨ (Vision Loss) ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 1.2 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਰੀਬ 90 ਫੀਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਪਾਉਂਦਾ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲੱਛਣ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਰੋਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਹੋਣ 'ਤੇ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਗਲੂਕੋਮਾ ਹਫ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕਰਵਾਏ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਬਾਇਓਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਕੰਪਨੀ ਐਬਵੀ ਇੰਡੀਆ (AbbVie India) ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਡਾ. ਸੁਨੀਤਾ ਦੂਬੇ, ਡਾ. ਹਰਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਡਾ. ਰਮਨਜੀਤ ਸਿਹੋਤਾ ਅਤੇ ਡਾ. ਦੇਵੇਨ ਤੁਲੀ ਸਮੇਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਯਮਤ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਪਟਿਕ ਨਰਵ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਇੰਟਰਾਓਕਿਊਲਰ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦਾ ਮਾਪਣ ਗਲੂਕੋਮਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਿਦਾਨ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਰੋਗ ਦੇ ਵਧਣ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਲੱਛਣ

40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ

ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ

ਸ਼ੂਗਰ (Diabetes) ਅਤੇ ਹਾਈਪਰਟੈਨਸ਼ਨ

ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਦਬਾਅ

ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਟੀਰਾਇਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ

ਕੀ ਹਨ ਬਚਾਅ ਦੇ ਉਪਾਅ

40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਗਲੂਕੋਮਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 35 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਯਮਤ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲੂਕੋਮਾ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੁਕਸਾਨ ਸਥਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

'ਸਾਈਲੈਂਟ ਥੀਫ ਆਫ ਸਾਈਟ' ਬਣਿਆ ਕਾਲਾ ਮੋਤੀਆ

ਗਲੂਕੋਮਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 'ਕਾਲਾ ਮੋਤੀਆ' ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵੱਡੀ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਅੱਖ ਦੀ ਆਪਟਿਕ ਨਰਵ ਨੂੰ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਲਾਜ ਨਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਇਹ ਸਥਾਈ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਸਾਈਲੈਂਟ ਥੀਫ ਆਫ ਸਾਈਟ' (ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਚੋਰ) ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਜਰਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲੂਕੋਮਾ ਦੀ ਦਰ 2.7 ਤੋਂ 4.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਹੈ। ਏਮਜ਼ (AIIMS) ਦੇ ਡਾ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇਤਰ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋ. ਰਾਜਪਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਦੋ ਲੱਖ ਲੋਕ ਗਲੂਕੋਮਾ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਕਰੀਬ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ

ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਓ, ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ (Smoking) ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਨੀ ਹੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦਵਾਈਆਂ, ਲੇਜ਼ਰ ਜਾਂ ਸਰਜਰੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਆਚੀ ਹੋਈ ਨਜ਼ਰ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।