ਸਿਰਫ਼ ਉਮਰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਤੇ ਲਿੰਗ ਵੀ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੁਹਾਡੀ ਇਮਿਊਨਿਟੀ; ਖੋਜ 'ਚ ਖੁਲਾਸਾ

ਪ੍ਰੈੱਸ ਟਰੱਸਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (PTI), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਵਾਇਰਸ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਉਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ 'ਐਂਟੀਬਾਡੀ' ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਇਹ ਸਮਰੱਥਾ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜੀ ਹਾਂ, ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਾਇਰਸ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਡੀ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਉਮਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਐਂਟੀਬਾਡੀ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ

ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਦਿਲਚਸਪ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇੱਕੋ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਾਇਰਸ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਉਸ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਇਰਸ ਲਈ ਕੁਝ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਉਮਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਘਟ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕਿਸ ਖਾਸ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਲਿੰਗ, ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਅਤੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਦਾ ਵੀ ਹੈ ਅਸਰ

ਕੀ ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਉਮਰ ਹੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ? ਖੋਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਉਮਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਲਿੰਗ (Gender), ਉਸ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਕ ਮਿਲ ਕੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਬਣਨਗੇ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਗੇ।

ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਇਹ ਖੋਜ?

ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜ ਦੇ ਸਿੱਟਿਆਂ ਨੂੰ 'ਨੇਚਰ ਇਮਿਊਨੋਲੋਜੀ' (Nature Immunology) ਨਾਮਕ ਪੱਤਰਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1,000 ਸਿਹਤਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ, ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਮੈਡੀਕਲ ਹਿਸਟਰੀ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੈਵਿਕ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।

ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ 'ਐਪੀਟੋਪ'?

ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮਰ, ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਂਟੀਬਾਡੀ ਕਿਸ 'ਐਪੀਟੋਪ' (Epitope) ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਿਤ (Target) ਕਰਨਗੇ। ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀਏ ਤਾਂ, ਐਪੀਟੋਪ ਕਿਸੇ ਵਾਇਰਸ ਜਾਂ ਐਂਟੀਜਨ ਦਾ ਉਹ ਖਾਸ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਸਾਡੀ ਐਂਟੀਬਾਡੀ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ।