ਕੀ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ 'ਚ ਬਣਿਆ ਖਾਣਾ 'ਸਲੋਅ ਪੋਇਜ਼ਨ' ਹੈ? ਐਕਸਪਰਟ ਦੀ ਰਾਏ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਚ
ਤੁਸੀਂ ਕਈ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੋਵੇ। ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
Posted By Sandip Kaur
Publish Date: Sat, 07 Mar 2026 12:09 PM (IST)
Updated Date: Sat, 07 Mar 2026 12:17 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫੀ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੇਨ ਡੈਮੇਜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀ ਖਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ, ਆਓ ਡਾ. ਵਰਤਿਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਨੀ (ਕੰਸਲਟੈਂਟ ਸਰਜੀਕਲ ਓਨਕੋਲੋਜੀ, ਆਰਟੇਮਿਸ ਹਸਪਤਾਲ, ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ) ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਅਸਲੀ ਸੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਕੀ ਵਾਕਈ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖਤਰਾ?
ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਇੱਕ ਰਿਐਕਟਿਵ ਮੈਟਲ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਹਵਾ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ 'ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਆਕਸਾਈਡ' ਦੀ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਪਰਤ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਤ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਾਤੂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਦੀ ਕੁਝ ਮਾਤਰਾ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ—ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਦ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਖੱਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਟਮਾਟਰ ਜਾਂ ਇਮਲੀ) ਪਕਾ ਰਹੇ ਹੋਵੋ ਜਾਂ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਖਰੋਚਾਂ ਹੋਣ, ਪਰ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਾਤਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੁਆਰਾ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀਮਾ (2 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਹਫ਼ਤਾ) ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੇਠਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਕਈ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੋਵੇ। ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਕਿਡਨੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਸਾਵਧਾਨ?
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਡਨੀ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ), ਕੇਵਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬਚਾਅ ਲਈ:
ਸਾਦੇ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਖੱਟਾ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਐਨੋਡਾਈਜ਼ਡ (Anodized) ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਰਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਬਰਤਨ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਰੋਚਾਂ ਆ ਗਈਆਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲ ਦਿਓ।
ਅਕਸਰ ਸੱਚ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਰ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਸਿੱਧਾ ਜਿਹਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨਾਲ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।