ਡਾਊਨ ਸਿੰਡਰੋਮ: ਨਾ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਗਲਤੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ; ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ?

ਆਸ਼ੀਸ਼ ਚੌਰਸੀਆ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਚਪਟਾਪਨ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਡਾਊਨ ਸਿੰਡਰੋਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੀ ਹਾਂ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਜਾਂ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵੀ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜਨਮਜਾਤ ਦਿਲ ਦੇ ਨੁਕਸ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ, ਥਾਇਰਾਇਡ ਰੋਗ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਜੀਵਨ ਭਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਹਤਰ ਜੀਵਨ ਜੀਅ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਿਉਂ ਡਾਕਟਰ ਇਸ ਨੂੰ 'ਬਿਮਾਰੀ' ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਇਨਕਾਰ?

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਲੱਛਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਥੈਰੇਪੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਡਾਊਨ ਸਿੰਡਰੋਮ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕੰਡੀਸ਼ਨ (ਆਨੁਵੰਸ਼ਿਕ ਸਥਿਤੀ) ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਚਾਨਕ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਨੁਵੰਸ਼ਿਕ ਤਰੁੱਟੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ 21 ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਕਾਪੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ 46 ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ 47 ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਬੱਚੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਜੀਵਨ ਜੀਅ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਧਾਰਨਾ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਕੀ ਇਸ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ?

ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਡਾਊਨ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਆਨੁਵੰਸ਼ਿਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਬਣਿਆ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ ਹਰ 700 ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਪਤਾ

ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਡਾਊਨ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦਾ ਪਤਾ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਟੈਸਟ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਸਟ ਟ੍ਰਾਈਮੇਸਟਰ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ, ਨਿਊਕਲ ਟ੍ਰਾਂਸਲੂਸੈਂਸੀ (NT) ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ, ਨਾਨ-ਇਨਵੇਸਿਵ ਪ੍ਰੀਨੇਟਲ ਟੈਸਟ (NIPT) ਅਤੇ ਐਮਨੀਓਸੈਂਟੇਸਿਸ ਤੇ ਸੀਵੀਐਸ (CVS) ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਹੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕੌਂਸਲਿੰਗ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਣ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਡਾਇਗਨੋਸਿਸ (ਨਿਦਾਨ) ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੇਸ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਹੀ ਹੱਲ ਹੈ।

- ਡਾ. ਸੰਜੂ ਯਾਦਵ, ਬਾਲ ਰੋਗ ਵਿਭਾਗ ਜਿਮਸ (GIMS)

ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਵੀ ਇੱਕ ਜੋਖਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਦੋਵਾਂ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਮਾਮਲੇ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ।

- ਡਾ. ਸਵਾਤੀ ਛਾਬੜਾ, ਹੈੱਡ ਪੀਡੀਆਟ੍ਰਿਕ ਯਥਾਰਥ ਹਸਪਤਾਲ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ ਵੈਸਟ