ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਗਰਮੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ, ਸਰੀਰਕ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ ਬਾਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਵਲ ਪਸੀਨੇ ਜਾਂ ਬੇਚੈਨੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮੈਡੀਕਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਦਸਤਕ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 'ਦ ਲਾਂਸੇਟ ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥ' ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਸਟੱਡੀ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਟੱਡੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਧਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਸਾਲ 2050 ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਿਜੀਕਲੀ ਇਨਐਕਟਿਵ (ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਸਤ) ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਗਰਮੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ, ਸਰੀਰਕ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ ਬਾਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਵਲ ਪਸੀਨੇ ਜਾਂ ਬੇਚੈਨੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮੈਡੀਕਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਦਸਤਕ ਹੈ। ਆਓ ਸਮਝੀਏ ਇਹ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਫਿਜੀਕਲ ਇਨਐਕਟੀਵਿਟੀ ਦਾ ਕਨੈਕਸ਼ਨ
ਸਟੱਡੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ 27.8°C ਦੀ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਿਸਰਚਰਸ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵਾਧਾ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ 1.5% ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਘੱਟ ਅਤੇ ਮੱਧ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਹੋਰ ਵੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਵਾਧਾ 1.85% ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ 2050 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਿਜੀਕਲ ਇਨਐਕਟੀਵਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਫਿਜੀਕਲ ਇਨਐਕਟੀਵਿਟੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ 'ਸਾਈਲੈਂਟ ਕਿੱਲਰ' ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਨਾਨ-ਕਮਿਊਨੀਕੇਬਲ ਡਿਜੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ: ਕਸਰਤ ਦੀ ਕਮੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਟਾਈਪ-2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ 'ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਕੈਪੀਟਲ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਧਦੀ ਫਿਜੀਕਲ ਇਨਐਕਟੀਵਿਟੀ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਏਗੀ।
ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ: ਫਿਜੀਕਲ ਇਨਐਕਟੀਵਿਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੋਟਾਪਾ, ਇਨਫਲੇਮੇਸ਼ਨ, ਹਾਰਮੋਨਲ ਇੰਬੈਲੈਂਸ ਅਤੇ ਇੰਸੁਲਿਨ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੈਂਟਲ ਹੈਲਥ 'ਤੇ ਅਸਰ: ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਕਰਨਾ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੈਂਟਲ ਹੈਲਥ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਬਿਹਤਰੀਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਂਜ਼ਾਇਟੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਚਨਚੇਤੀ ਮੌਤ: ਸਟੱਡੀ ਸਾਫ਼ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਫਿਜੀਕਲ ਇਨਐਕਟਿਵ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਹ ਸੰਕਟ ਕੇਵਲ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟਿਵਿਟੀ (ਉਤਪਾਦਕਤਾ) 'ਤੇ ਵੀ ਪਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਰਕਫੋਰਸ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਵੀ ਪਵੇਗਾ।