ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਸਵੀਟਨਰ? ਸਟੱਡੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ- ਖ਼ਤਰੇ 'ਚ ਹੈ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ

ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ., ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਲੋਕ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ (ਸ਼ੂਗਰ) ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸੁਕਰਾਲੋਜ਼ ਅਤੇ ਸਟੀਵੀਆ ਵਰਗੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਸਵੀਟਨਰਜ਼ ਦੀ ਖੂਬ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਕਈ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਸਵੀਟਨਰਜ਼ ਨੂੰ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਸਿਰਦਰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਦਿੱਕਤਾਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗ ਤੇ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਰਗੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਜੋਖਮਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਕੀ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ? ਜੀ ਹਾਂ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਚੂਹਿਆਂ 'ਤੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸ਼ੋਧ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ- ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਸ਼ੂਗਰ-ਫ੍ਰੀ' ਬਦਲਾਂ ਦਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਅੰਤੜੀਆਂ (ਗਟ) ਦੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਮ ਅਤੇ ਜੀਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਨਵਾਂ ਅਧਿਐਨ?

ਚਿਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਖੋਜਕਰਤਾ ਫਰਾਂਸਿਸਕਾ ਕਾਨਚਾ ਸੈਲਿਊ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਜਰਨਲ ਫਰੰਟੀਅਰਜ਼ ਇਨ ਨਿਊਟ੍ਰੀਸ਼ਨ' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪ ਲੱਗੀ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਸਵੀਟਨਰਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੋਟਾਪਾ ਅਤੇ ਇੰਸੁਲਿਨ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਭੇਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ 47 ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਚੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ:

ਪਹਿਲਾ ਸਮੂਹ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਸਾਧਾਰਨ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਸਮੂਹ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਸਾਧਾਰਨ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੁਕਰਾਲੋਜ਼ ਜਾਂ ਸਟੀਵੀਆ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੂਹਿਆਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨਵੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਧਾਰਨ ਪਾਣੀ ਹੀ ਪੀਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਗਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ 'ਤੇ ਕੀ ਹੋਇਆ ਅਸਰ?

ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਹਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ 'ਗਲੂਕੋਜ਼ ਓਰਲ ਟਾਲਰੈਂਸ ਟੈਸਟ' ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ (ਜੋ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਚਿਤਾਵਨੀ ਸੰਕੇਤ ਹੈ)। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗਟ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਮ ਅਤੇ 'ਸ਼ਾਰਟ ਚੇਨ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ' ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਮਲ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵੀ ਲਏ ਗਏ। ਨਤੀਜੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ:

ਚੂਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਮਿਠਾਸ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਡੀਟਿਵਜ਼ ਦਾ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਜੀਨਸ ਅਤੇ ਗਟ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ 'ਤੇ ਪਿਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਹੋ ਗਿਆ।

ਸੁਕਰਾਲੋਜ਼ ਅਤੇ ਸਟੀਵੀਆ: ਕਿਹੜਾ ਕਿੰਨਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ?

ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁਕਰਾਲੋਜ਼ ਦਾ ਅਸਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਥਿਰ, ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਦੋਵਾਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਨ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਘੱਟ ਗਏ।

ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ (F1): ਸਟੀਵੀਆ ਦਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਖਿਆ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਸੁਕਰਾਲੋਜ਼ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਨਰ ਬੱਚਿਆਂ (ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ) ਵਿੱਚ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਸਹਿਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮੀ ਦੇਖੀ ਗਈ।

ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ (F2): ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਆਉਂਦੇ-ਆਉਂਦੇ ਅਸਰ ਘੱਟ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਸੁਕਰਾਲੋਜ਼ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਨਰ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਸਟੀਵੀਆ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੂਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਦਾ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।

ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਜੀਨ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਮਿਠਾਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਮਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਮ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸੀ, ਪਰ 'ਸ਼ਾਰਟ ਚੇਨ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ' ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਸਰੀਰ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਤੱਤ ਘੱਟ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਦੀ ਇਹ ਕਮੀ ਅਗਲੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਦੇਖੀ ਗਈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੁਕਰਾਲੋਜ਼ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨੇ ਲਿਵਰ ਦੇ SREBP1 ਅਤੇ ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੇ TNF ਅਤੇ TLR4 ਜੀਨ ਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਸੁਕਰਾਲੋਜ਼ ਕਾਰਨ ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਸਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਮੁੱਖ ਲੇਖਿਕਾ ਫਰਾਂਸਿਸਕਾ ਕਾਨਚਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਜੜ੍ਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਿਠਾਈਆਂ ਜਾਂ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਸਵੀਟਨਰ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ 'ਸ਼ੂਗਰ-ਫ੍ਰੀ' ਵਿਕਲਪ ਸਾਡੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਹੈ।