ਥਕਾਵਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬਲੱਡ ਵਿੱਚ ਆਇਰਨ ਜਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੱਕ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਪਾਉਂਦੀ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਵਧਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਥਕਾਵਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਬਿਲਕੁਲ ਆਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਅਕਤੀ ਦਿਨ ਭਰ ਭਾਰੀਪਨ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਲਓ ਕਿ ਸਰੀਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਨਾਰਮਲ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਇਹਨਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਐਨੀਮੀਆ (ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਕਮੀ)
ਥਕਾਵਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬਲੱਡ ਵਿੱਚ ਆਇਰਨ ਜਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੱਕ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਪਾਉਂਦੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਕਾਫੀ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ
ਥਾਇਰਾਇਡ ਗਲੈਂਡ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਗਲੈਂਡ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਪਾਉਂਦੀ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਤਾਂ ਠੀਕ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਸੁਸਤ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਟਾਮਿਨ-ਡੀ ਅਤੇ ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਇਨਡੋਰ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ (ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ) ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਡੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਟਾਮਿਨ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਐਨਰਜੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਵਿਟਾਮਿਨ-ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਵੀ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਨਿਊਟ੍ਰੀਐਂਟਸ ਦੀ ਕਮੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਖੋਖਲਾ ਅਤੇ ਥਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ
ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਐਨਰਜੀ ਸੋਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮਾਨਸਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਥੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਹਾਰਮੋਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰਕ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਂਟਲ ਫਟੀਗ (ਮਾਨਸਿਕ ਥਕਾਵਟ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ 7-8 ਘੰਟੇ ਸੌ ਰਹੇ ਹੋ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਥਕਾਵਟ ਹੈ? ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਵੇਰੇ ਸੌਂ ਕੇ ਉੱਠਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰੀਰ ਥਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਵੀ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਜੇਕਰ ਸ਼ੂਗਰ ਨਾਰਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੀ, ਤਾਂ-
ਫੁੱਲ ਬਾਡੀ ਚੈੱਕਅਪ: ਥਾਇਰਾਇਡ, ਆਇਰਨ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਲੈਵਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ: ਆਪਣੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀਓ।
ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਐਕਟੀਵਿਟੀ: ਹਲਕੀ ਕਸਰਤ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਐਂਡੋਰਫਿਨ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕੈਫੀਨ ਕੰਟਰੋਲ: ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਾਹ ਜਾਂ ਕੌਫੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਐਨਰਜੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।