ਡਾਕਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ 'ਡ੍ਰੂਲਿੰਗ' (Drooling) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ 'ਸਿਆਲੋਰੀਆ' (Sialorrhea) ਜਾਂ 'ਹਾਈਪਰਸੈਲੀਵੇਸ਼ਨ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਕੁਝ ਉਪਾਅ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕਈ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰਹਾਣਾ ਗਿੱਲਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਲਾਰ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮੂੰਹ 'ਚੋਂ ਲਾਰ ਨਿਕਲਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਕਿਸੇ ਗੜਬੜ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਡਾਕਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ 'ਡ੍ਰੂਲਿੰਗ' (Drooling) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ 'ਸਿਆਲੋਰੀਆ' (Sialorrhea) ਜਾਂ 'ਹਾਈਪਰਸੈਲੀਵੇਸ਼ਨ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਕੁਝ ਉਪਾਅ।
ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮੂੰਹ 'ਚੋਂ ਲਾਰ ਕਿਉਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ?
ਸੌਣ ਦੀ ਪੋਜੀਸ਼ਨ: ਅਕਸਰ ਪਾਸਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂ ਪੇਟ ਦੇ ਭਾਰ ਸੌਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡ੍ਰੂਲਿੰਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ (Gravity) ਕਾਰਨ ਲਾਰ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਈਨਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ: ਸਰਦੀ, ਜ਼ੁਕਾਮ, ਐਲਰਜੀ ਜਾਂ ਸਾਈਨਸ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਜਦੋਂ ਨੱਕ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਸਾਈਡ ਇਫੈਕਟ: ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਕਾਰਨ ਵੀ ਮੂੰਹ 'ਚੋਂ ਲਾਰ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਅਤੇ ਕੁਝ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ (Sleep Apnea): ਜੇਕਰ ਲਾਰ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਘੁਰਾੜੇ, ਸਵੇਰੇ ਗਲਾ ਸੁੱਕਣਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉੱਠਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੁਕਦਾ ਹੈ।
ਬਚਣ ਦੇ ਉਪਾਅ
ਸੌਣ ਦੀ ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਬਦਲੋ: ਪਿੱਠ ਦੇ ਭਾਰ ਸੌਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।
ਸਫਾਈ: ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਸਫਾਈ ਰੱਖੋ।
ਮੈਂਡੀਬਿਊਲਰ ਡਿਵਾਈਸ: ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਮੈਂਡੀਬਿਊਲਰ ਡਿਵਾਈਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰੋ।
CPAP ਮਸ਼ੀਨ: ਜੇਕਰ ਸਮੱਸਿਆ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਕਰਕੇ ਹੈ, ਤਾਂ CPAP ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ: ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਚੂਸਣਾ ਅਤੇ ਦਿਨ ਭਰ ਲੋੜੀਂਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।