ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਖਾ ਰਹੇ ਹੋ ਕੈਮੀਕਲ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਕੇਲਾ? FSSAI ਦੀਆਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ ਨਾਲ ਮਿੰਟਾਂ 'ਚ ਕਰੋ ਪਛਾਣ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਚਾਹੇ ਬ੍ਰੇਕਫਾਸਟ ਹੋਵੇ, ਲੰਚ, ਸਨੈਕਸ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਡੈਜ਼ਰਟ, ਕੇਲੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ6, ਵਿਟਾਮਿਨ-ਸੀ, ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਦਾ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸਰੋਤ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਸਾਡੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਫਾਈਬਰ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੇਲੇ ਵਿੱਚ 'ਟ੍ਰਿਪਟੋਫੈਨ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤੱਤ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੂਡ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪਰ, ਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹਰ ਚਮਕਦਾਰ ਪੀਲਾ ਕੇਲਾ ਵਾਕਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ? ਜੀ ਨਹੀਂ, ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ (ਬਣਾਵਟੀ) ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫਲ ਪਕਾਉਣ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਇਹ ਮਨਪਸੰਦ ਫਲ ਵੀ ਕੈਮੀਕਲਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਸਲੀ ਅਤੇ ਮਿਲਾਵਟੀ ਕੇਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਫਰਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਕੈਮੀਕਲ ਵਾਲੇ ਕੇਲੇ ਦੀ ਪਛਾਣ?

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੇਲਾ ਦੇਖਦੇ ਹੋ ਜਿਸਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਪੀਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਉਪਰਲਾ ਸਿਰਾ ਅਤੇ ਹੇਠਲਾ ਹਿੱਸਾ ਅਜੇ ਵੀ ਹਰਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪੱਕਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕੈਮੀਕਲ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਕੇ ਪਕਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਪੀਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਪਾਰੀ ਅਕਸਰ 'ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬਾਈਡ' ਦੇ ਘੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਕੇਲਾ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਤਾਂ ਪੀਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰੇ ਹਰੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਕੇ ਕੇਲੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ

ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਕੇਲੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਬੇਹੱਦ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੇਲੇ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਗਰਦਨ (neck) ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕੇਲਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਛੇੜਛਾੜ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪੱਕਿਆ ਹੈ।

ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿਉਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ ਕੈਮੀਕਲ?

ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬਾਈਡ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਅੰਸ਼ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਜਲਣ, ਸੋਜ, ਪੇਟ ਦਰਦ ਅਤੇ ਡਾਇਰੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਦਰਦ, ਚੱਕਰ ਜਾਂ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਘਬਰਾਹਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫਲ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਜੋ ਗੈਸਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

FSSAI ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਅਤੇ 'ਮਸਾਲੇ' 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਆਰ ਅਥਾਰਟੀ (FSSAI) ਨੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ 'ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬਾਈਡ' 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਰਸੈਨਿਕ ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਅੰਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਵਰਗੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ, FSSAI ਨੇ 23 ਅਗਸਤ 2016 ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਲਈ 'ਏਥੀਲੀਨ ਗੈਸ' ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਕਿਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਏਥੀਲੀਨ ਗੈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 100 ppm (100µl/L) ਤੱਕ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।