ਕਿਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਖਾ ਰਹੇ ਕੈਮੀਕਲ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਅੰਬ? ਇੰਝ ਕਰੋ ਅਸਲੀ-ਨਕਲੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਤੇ ਜਾਣੋ ਕੀ ਹਨ FSSAI ਦੇ ਨਿਯਮ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਅੰਬ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਫਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ' ਐਵੇਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ। ਜੀ ਹਾਂ, ਇਸ ਦੇ ਸਵਾਦ ਦੇ ਦੀਵਾਨੇ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਭਾਰੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲਾਲਚੀ ਵਪਾਰੀ ਅੰਬਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ? ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇਸ ਪਾਸੇ ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ।

ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ

ਗੋਸ਼ਾਮਹਿਲ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਜਾ ਰਹੇ ਲਗਭਗ 200 ਕਿਲੋ ਅਜਿਹੇ ਅੰਬ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਮੀਕਲ ਰਾਹੀਂ ਪਕਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, 20 ਕਿਲੋ ਅੰਬਾਂ ਦੀ ਪੇਟੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੈਮੀਕਲ ਦੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 5 ਪੈਕੇਟ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਨਾਫੇ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰੀ ਹਰ ਪੇਟੀ ਵਿੱਚ 6 ਪੈਕੇਟ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਧੋਖਾਧੜੀ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਵਟ ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੀ ਜਾਨ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦੇ ਜੁਰਮ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਅੰਬ ਪਕਾਉਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੀ ਹਨ FSSAI ਦੇ ਨਿਯਮ?

ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (FSSAI) ਨੇ ਸਾਲ 2011 ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕੁਝ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਹਨ:

ਇਥੀਲੀਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਰਤੋਂ: ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਇਥੀਲੀਨ ਗੈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 100 ppm (100µl/L) ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੈਸਾਂ 'ਤੇ ਹੈ ਪੂਰੀ ਪਾਬੰਦੀ: ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਕਾਰਬਾਈਡ ਗੈਸ ਜਾਂ ਐਸੀਟਿਲੀਨ ਗੈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਨਸਾਨੀ ਸਰੀਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਥੀਲੀਨ ਗੈਸ ਕਿਉਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ? ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਥੀਲੀਨ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਹਾਰਮੋਨ ਹੈ ਜੋ ਫਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਨਾ ਹੋਵੇ: ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਇਥੇਨੌਲ ਜਾਂ ਇਥੀਲੀਨ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰ) ਤੋਂ ਇਥੀਲੀਨ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕੈਮੀਕਲ ਪੈਕੇਟ ਜਾਂ ਸਰੋਤ ਫਲਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣ ਕਰੀਏ ਕੈਮੀਕਲ ਵਾਲੇ ਅੰਬ?

ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਅੰਬ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਪਰਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

1. ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਟੈਸਟ

ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਅੰਬਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਬਾਲਟੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿਓ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਤੈਰਨ ਲੱਗ ਪੈਣ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਜਾਓ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਮੀਕਲ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

2. ਰੰਗ ਅਤੇ ਦਿਖਾਵਟ 'ਤੇ ਗੌਰ ਕਰੋ

ਕੁਦਰਤੀ ਅੰਬਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕੈਮੀਕਲ ਵਾਲੇ ਅੰਬ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਪੀਲੇ ਜਾਂ ਸੰਤਰੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਚਮਕ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਅੰਬ 'ਤੇ ਕੈਮੀਕਲ ਦੇ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਧੱਬੇ ਜਾਂ ਦਾਗ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਅੰਬ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।

3. ਛੂਹ ਕੇ ਅਤੇ ਸੁੰਘ ਕੇ ਦੇਖੋ

ਅਸਲੀ ਅੰਬ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਮਿੱਠੀ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਨਕਲੀ ਅੰਬ ਵਿੱਚੋਂ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਗੰਧ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਕੈਮੀਕਲ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਅੰਬ ਛੂਹਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਲਪਿਲੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਰਸਾਇਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਗਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

4. ਸੁਆਦ ਤੋਂ ਪਛਾਣੋ

ਜੇਕਰ ਅੰਬ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਬੇਸੁਆਦ ਲੱਗੇ, ਉਸ ਦਾ ਸੁਆਦ ਕੁਝ ਅਜੀਬ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੂੰਹ ਦਾ ਸੁਆਦ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੈਮੀਕਲ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਹੈ।

5. ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ

ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਮਿਲਾਓ ਅਤੇ ਅੰਬਾਂ ਨੂੰ 15 ਤੋਂ 20 ਮਿੰਟ ਲਈ ਉਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਬਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ ਧੋ ਲਓ। ਜੇਕਰ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਬ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਦਾ ਰੰਗ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਅੰਬਾਂ 'ਤੇ ਕੈਮੀਕਲ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਣ ਲਈ ਪਾਲਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।