ਹਰ ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬੱਚੇ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਨਵੇਂ ਦੋਸਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਹੀ, ਬੱਚੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਹਸਮੁੱਖ ਬੱਚਾ ਅਚਾਨਕ ਗੱਲ-ਗੱਲ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਜਾਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਚਿੜਨ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਘੰਟੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗਲਤ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਪਏ ਬੱਚੇ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਕੱਟਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਛੁਪਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਹ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਟਿਊਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਫੜੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਫ਼ੋਨ ਕੱਟ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਪਾਸਵਰਡ ਛੁਪਾਉਣਾ ਵੀ ਇਸੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਬਚਪਨ ਦੇ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਦੋਸਤਾਂ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਦੂਰੀਆਂ ਬਣਾ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਨਵੇਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਘੁੰਮਣਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੋਸਤ ਸਹੀ ਨਾ ਹੋਣ।
ਜਿਹੜਾ ਬੱਚਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਸੀ, ਜੇਕਰ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਹਟ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਆਉਣਾ, ਕਲਾਸਾਂ ਮਿਸ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਣਾ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗਲਤ ਸੰਗਤ ਅਕਸਰ ਗਲਤ ਆਦਤਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੀ ਪਾਕੇਟ ਮਨੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਘਰੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲਓ।
ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਠੋਸ ਵਜ੍ਹਾ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇਰ ਨਾਲ ਘਰ ਆਉਣਾ, ਘਰ ਦੇ ਨਿਯਮ ਤੋੜਨਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਗੋਲ-ਮੋਲ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਗਲਤ ਸੰਗਤ ਦੇ ਪੱਕੇ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਗਰਟ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਜੀਬ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਬਦਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੌਣ-ਜਾਗਣ ਦਾ ਰੁਟੀਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਐਕਸ਼ਨ ਲੈਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ, ਤਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਚੀਕਣ ਜਾਂ ਹੱਥ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚਾ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੋਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਵਾਂਗ ਬੈਠੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਣ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਕੌਂਸਲਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਣ ਤੋਂ ਵੀ ਨਾ ਝਿਜਕੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਹੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸਹੀ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।