ਸਿਰਦਰਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪੇਨਕਿਲਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਾਵਧਾਨ! ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਕਿਡਨੀ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਲੋਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਪੇਨਕਿਲਰ (ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ) ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਰਦਿਆਂ (ਕਿਡਨੀ) ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਆਓ ਇਸ ਬਾਰੇ ਡਾ. ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ (ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਨੈਫਰੋਲੋਜੀ ਐਂਡ ਕਿਡਨੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ, ਮੈਕਸ ਹਸਪਤਾਲ, ਨੋਇਡਾ) ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।

ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ?

ਡਾ. ਸਿਨਹਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੇਨਕਿਲਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸਿਰਦਰਦ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਡਨੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸਕਰ Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs (NSAIDs) ਤੋਂ ਕਿਡਨੀ ਡੈਮੇਜ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਕਿਡਨੀ ਦਾ ਕੰਮ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੰਦਗੀ ਨੂੰ ਛਾਨਣਾ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟਸ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ (Blood Flow) ਸਹੀ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪੇਨਕਿਲਰ ਦਵਾਈਆਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰੋਸਟਾਗਲੈਂਡਿਨ (Prostaglandins) ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਸਟਾਗਲੈਂਡਿਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਦ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਕਿਡਨੀ ਤੱਕ ਖੂਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪੇਨਕਿਲਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਡਨੀ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਨੈਫਰੋਪੈਥੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ

ਪੇਨਕਿਲਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਐਨਾਲਜੈਸਿਕ ਨੈਫਰੋਪੈਥੀ (Analgesic Nephropathy) ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣ ਕਾਰਨ ਕਿਡਨੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ, ਗਠੀਆ ਜਾਂ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਲਈ ਨਿਯਮਿਤ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਡਨੀ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਿਮਾਰੀ ਚੁੱਪਚਾਪ ਵਧਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਾ?

ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਅਕਤੀ।

ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਜਾਂ ਸ਼ੂਗਰ (ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼) ਦੇ ਮਰੀਜ਼।

ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਮਰੀਜ਼ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਡਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ।

ਜੋ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੇਨਕਿਲਰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਬਚਾਅ ਦੇ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕੇ

ਪੇਨਕਿਲਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਓ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਾ ਵਰਤੋ। ਜੇਕਰ ਦਰਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੁਦ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।