ਲਿਵਰ ਕੈਂਸਰ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਸਿਰੋਸਿਸ ਜਾਂ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ-ਬੀ ਜਾਂ ਸੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਵਾਰ 'ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ' ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਰਿੰਕੂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਮਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਰਿੰਕੂ ਦੇ ਪਿਤਾ 'ਫੋਰਥ ਸਟੇਜ' (ਚੌਥੀ ਸਟੇਜ) ਦੇ ਲਿਵਰ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਲਿਵਰ ਕੈਂਸਰ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਸਿਰੋਸਿਸ ਜਾਂ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ-ਬੀ ਜਾਂ ਸੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਵਾਰ 'ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ' ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੇ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਆਦਤਾਂ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ MASLD ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦੇ, ਪਰ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦੇਣ 'ਤੇ ਇਹ ਲਿਵਰ ਸਿਰੋਸਿਸ ਜਾਂ ਲਿਵਰ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਇਸ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਲਿਵਰ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ (Cells) ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲਿਵਰ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ 3 ਮੁੱਖ ਆਦਤਾਂ
ਗ਼ਲਤ ਖ਼ੁਰਾਕ: ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੀਨੀ, ਮੈਦਾ, ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕਸ ਅਤੇ ਪੈਕੇਟ ਬੰਦ (ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ) ਫੂਡ ਖਾਣ ਨਾਲ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ (ਫੈਟ) ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ, ਮੇਵੇ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਖਾਣਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਘਾਟ: ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਲਿਵਰ ਫੈਟ ਨੂੰ ਪਚਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 150 ਮਿੰਟ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣਾ ਲਿਵਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ: ਮੋਟਾਪਾ, ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋ
ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ 'ਸਾਈਲੈਂਟ ਡਿਜ਼ੀਜ਼' (ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਬਿਮਾਰੀ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ 'ਤੇ ਗੌਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ:
ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।
ਪੇਟ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਸੱਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਦਰਦ ਜਾਂ ਭਾਰੀਪਨ।
ਮੈਡੀਕਲ ਚੈੱਕਅੱਪ ਵਿੱਚ ਲਿਵਰ ਐਂਜ਼ਾਈਮਜ਼ (Enzymes) ਦਾ ਵਧਿਆ ਹੋਣਾ।
ਕੀ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਠੀਕ (Reverse) ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਭਾਵੇਂ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਟੇਜ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਕੁੱਲ ਵਜ਼ਨ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 5 ਤੋਂ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘੱਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲਿਵਰ 'ਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਫੈਟ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਚੀਨੀ ਵਾਲੀ ਕੌਫ਼ੀ ਦੇ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਗੁਣ ਲਿਵਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ 'ਹਾਈ ਰਿਸਕ ਗਰੁੱਪ' ਵਿੱਚ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ।