ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਰਮੈਂਟੇਸ਼ਨ (ਖਮੀਰ ਉੱਠਣ) ਕਾਰਨ ਗੁੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਆਟੇ ਦਾ pH ਲੈਵਲ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੇਟ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਆਟੇ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦੇ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਸਵੇਰ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਵਾਧੂ ਆਟਾ ਗੁੰਨ੍ਹ ਕੇ ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਗੁੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਆਟੇ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਐਸਿਡਿਟੀ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਰਮੈਂਟੇਸ਼ਨ (ਖਮੀਰ ਉੱਠਣ) ਕਾਰਨ ਗੁੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਆਟੇ ਦਾ pH ਲੈਵਲ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੇਟ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਆਟੇ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦੇ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਫ੍ਰੈਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਆਟਾ?
ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ ਗੁੰਨ੍ਹ ਕੇ 12 ਤੋਂ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੇਕਰ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ ਜਾਂ ਕੋਈ ਡੇਅਰੀ ਆਈਟਮ ਪਾਈ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੈਲਫ ਲਾਈਫ ਸਿਰਫ਼ 12 ਤੋਂ 18 ਘੰਟੇ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੁੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਆਟੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ (Freezer) ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਨੇ ਇਹ ਬਦਲਾਅ
ਗਲੂਟਨ ਦਾ ਵਧਣਾ: ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਗਲੂਟਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਟਾ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਚਿਪਚਿਪਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ: ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਫਰਮੈਂਟੇਸ਼ਨ (ਖਮੀਰ): ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਖਮੀਰ ਉੱਠਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੇਟ ਫੁੱਲਣ ਜਾਂ ਐਸਿਡਿਟੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਗੁੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਆਟੇ ਨੂੰ 8-10 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਬਾਹਰ (ਕਮਰੇ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ) ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਫਰਮੈਂਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਖਾਣ ਨਾਲ ਐਸਿਡਿਟੀ ਅਤੇ ਬਦਹਜ਼ਮੀ (ਅਪਚ) ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ
ਗ਼ਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਆਟਾ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:
ਉਲਟੀ ਅਤੇ ਦਸਤ
ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਮਰੋੜ ਉੱਠਣਾ
ਬੁਖ਼ਾਰ
ਚਮੜੀ (ਸਕਿਨ) 'ਤੇ ਖਾਰਸ਼ ਹੋਣਾ
ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ (Sensitive) ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼
ਇੰਝ ਪਛਾਣੋ ਕਿ ਆਟਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ
ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਚਕੀਲਾ ਹੋਣਾ: ਗੁੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਆਟੇ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਦੇਖੋ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿਪਚਿਪਾ ਜਾਂ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਚਕੀਲਾ (Stretchy) ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਕਰੋ।
ਖੱਟੀ ਬਦਬੂ: ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਆਟੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੰਘ ਕੇ ਦੇਖੋ। ਜੇਕਰ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਖੱਟੀ ਮੁਸ਼ਕ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਕਾਲਾਪਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਉਹ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਆਟੇ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਟਾ ਸਟੋਰ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਨੁਕਤੇ ਅਪਣਾਓ:
ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਆਟਾ ਗੁੰਨ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਤੇਲ (Oil) ਮਿਲਾ ਦਿਓ, ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਜਲਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਹੀ ਪੈਕਿੰਗ: ਆਟੇ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਫੁਆਇਲ ਜਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਰੈਪ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਪੇਟ ਕੇ (Wrap) ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਜੋ ਹਵਾ ਅੰਦਰ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ।